Voormalig NRC-hoofdredacteur André Spoor overleden

MENTZEL/NRCH===B/W==Rotterdam, 18 juli 1983 André Spoor in 1983 als hoofdredacteur van NRC Handelsblad. NRC / Vincent Mentzel

André Spoor, voormalig hoofdredacteur van NRC Handelsblad is overleden. Bijna dertien jaar lang, tussen 1970 en 1983, was hij de belichaming van de krant. Spoor is 81 jaar oud geworden.

Spoor kwam uit een artistieke familie, studeerde theologie in Utrecht en maakte die studie in Leiden af. Het was bepaald geen brandend geloof dat hem die kant opdreef, en wat daarvan over was verdween tijdens de studie.

Een brede belangstelling, en de behoefte daaraan vorm te geven, dreef hem naar de journalistiek. Hij begon bij het Nieuw Utrechts Dagblad. Binnen een jaar belandde hij via J.L. Heldring op de buitenlandredactie van de oude NRC.

Enkele jaren later volgde het correspondentschap voor de Gemeenschappelijke Provinciale Dagbladen (GPD) in het Duitse Bonn. Begin 1964 ging hij voor de GPD naar Washington, waar hij de enige vaste correspondent was in de Amerikaanse hoofdstad, in een tijd waarin de grote Nederlandse kranten nog slechts losse medewerkers in de Verenigde Staten hadden.

In de hoofdredactie van het Algemeen Handelsblad

In 1968 keerde Spoor terug naar Nederland. Hij werd gevraagd de hoofdredactie van het Algemeen Handelsblad te komen versterken. Een probleem dat hij zelf mocht oplossen was dat de toenmalige hoofdredacteur van het Handelsblad, Henk Hofland, van niets wist. Maar een eerste ontmoeting, uitlopend in een gesprek over de Duitse satiricus Tucholsky verliep zodanig, dat in de woorden van Spoor, “het Henk wel een goed idee leek en dat hij wel wat in me zag.”

Er volgden twee koortsachtige jaren in Amsterdam. Het Handelsblad kreeg een nieuwe lay-out, een opiniepagina, een dagelijkse kunstpagina en een tweede katern, Mens en Bedrijf.

Bovendien trok het Handelsblad jonge, talentvolle en al snel gezichtsbepalende medewerkers aan zoals de filosoof Jaap van Heerden en de jurist Frank Kuitenbrouwer. Dit soort benoemingen tekende André Spoor en zijn vermogen zich te omringen met onverwacht talent. En om nog enkele voorbeelden uit zijn latere NRC Handelsbladtijd te noemen: Marc Chavannes, Adriaan van Dis, Lien Heyting, Rudy Kousbroek en Ben Knapen.

André Spoor (links) met Karel van het Reve (midden) en Rudy Kousbroek (rechts) in 1978. Foto NRC / Maurice BoyerAndré Spoor (links) met Karel van het Reve (midden) en Rudy Kousbroek (rechts) in 1978. Foto NRC / Maurice Boyer

Verklaard voorstander van fusie NRC en Algemeen Handelsblad

In 1970 vond de volgens Spoor onvermijdelijke fusie van de twee verlieslijdende kranten NRC en Algemeen Handelsblad plaats. In hoog tempo, met schoorvoetende redacties werd de fusie in 1970 een feit. Spoor toonde zich, in tegenstelling tot Hofland en de wat aarzelende Heldring, een verklaard voorstander van de fusie.

De eerste vier jaar verliepen voor NRC Handelsblad niet voorspoedig. Heldring en Hofland verdwenen uit de hoofdredactie. Het aantal lezers daalde gestaag van 105.000 bij de fusie tot onder de 80.000 in 1974.

Maar in datzelfde jaar maakte de krant wel weer winst. Tot grote tevredenheid van Spoor, die heilig geloofde in zijn concept van een serieuze en brede krant naar buitenlands voorbeeld.

Spoor was tussen 1970 en 1983 de ziel van NRC Handelsblad

Spoor was in die jaren de ziel van de krant. Hij leidde de ochtendvergadering met vaste hand, was zeer op de hoogte van het laatste nieuws van BBC World Service en bleek door zijn talrijke relaties in bedrijfsleven, politiek en intelligentsia ook regelmatig bijgepraat over het binnenlandse klimaat.

De omslag kwam in 1975. Door de ondergang van het dagblad De Tijd, kreeg NRC Handelsblad een injectie van ruim 10.000 abonnees. De jaren daarop zou de krant met datzelfde aantal jaarlijks groeien. Opeens wilde iedereen kwaliteitskranten maken, nadat Spoor het begrip ‘quality paper’ had geïntroduceerd.

Na bijna vijftien jaar hoofdredacteurschap (inclusief de jaren bij het Algemeen Handelsblad) vond Spoor het in 1983 welletjes. De krant stond op de rails, er was een katern Onderwijs en Wetenschap toegevoegd en de redactie economie had tweede helft jaren 70 een impuls gekregen met de komst van jonge economen.

Eind augustus 1983 volgde een groots afscheid. Het A.S. Spoor Fellowship werd opgericht, dat redacteuren in staat stelde om gedurende een periode van drie tot negen maanden vrij te nemen met behoud van salaris om speciale onderwerpen te bestuderen.

Lees de volledige necrologie vanmiddag in de digitale editie van NRC Handelsblad.