Kamervoorzitter Verbeet neemt afscheid en wordt geridderd

Foto NRC / Rien Zilvold

Ook Gerdi Verbeet is bij haar afscheid als voorzitter van de Tweede Kamer geridderd door koningin Beatrix. Demissionair premier Mark Rutte (VVD) speldde de gedecoreerde versierselen die bij de koninklijke onderscheiding horen persoonlijk op. Eerder kreeg een aantal vertrekkende Kamerleden al een lintje.

Rutte: Verbeet gaf alle ruimte voor stevig debat

Rutte sprak Verbeet toe. Hij prees haar als voorzitter die gedecideerd, maar ook met humor haar werk deed. “Ik heb grote waardering voor de manier waarop u uw moeilijke baan heeft vervuld.” De premier wees erop dat Verbeet zich steeds ‘volkomen bewust’ was van het hoge instituut dat zij vertegenwoordigt, en dat zij steeds ‘alle ruimte voor een stevig debat’ gaf.

Rutte memoreerde ook de grote persoonlijke betrokkenheid van Verbeet. Dat deden ook voorzitter van de Eerste Kamer Fred de Graaf (VVD) en eerste ondervoorzitter van de Tweede Kamer Willibrord van Beek (VVD), die haar eveneens toespraken. Van Beek prees de manier waarop zij de nieuwe kabinetsformatie een ‘vliegende start’ bezorgde.

Verbeet zei bij haar afscheid dat Nederland een sterk parlement heeft met grote bevoegdheden. Niettemin kan het altijd beter. Zo moet de informatievoorziening beter en moet de Kamer het durven om onderwerpen aan de orde te stellen. “We moeten ons nog meer inspannen om te doen wat burgers verlangen: problemen aanpakken en oplossingen bedenken.”

Wanneer een lintje?

Gekozen bestuurders kunnen geen lintje krijgen tijdens de uitoefening van hun functie. Kamerleden, leden van provinciale staten en gemeenteraadsleden komen pas in aanmerking voor een onderscheiding nadat zij zijn afgetreden. Voor Kamerleden geldt dat ze ten minste tweemaal moeten zijn herkozen en ten minste tien jaren zitting hebben gehad. Ministers en staatssecretarissen worden ook pas onderscheiden nadat zij zijn afgetreden.

Advies aan Kamer: bekritiseer nieuwe voorzitter niet meteen

Voor haar opvolger heeft de 61-jarige Verbeet geen advies. Voor de nieuwe Tweede Kamer wel, zo zei ze gisteren in NRC:

“Ga niet meteen de nieuwe voorzitter publiekelijk bekritiseren, dat is onaangenaam. Ik heb dat zelf ook een paar keer meegemaakt.”

In 2007 bijvoorbeeld kreeg Verbeet het verwijt dat ze PVV’er Sietse Fritsma onterecht het woord zou hebben ontnomen. Nu zegt ze: “Je kunt je niet verdedigen als je dingen in de mond gelegd krijgt die je niet gezegd hebt. Want dan krijg je direct het verwijt dat je defensief bent.”

Verbeet was tweede vrouwelijke Kamervoorzitter

Verbeet kwam in 2001 de namens de PvdA in de Kamer. Op 6 december 2006 werd ze verkozen tot Kamervoorzitter. Ze kreeg de voorkeur boven Maria van der Hoeven (CDA) en Henk Kamp (VVD). Vier jaar later werd ze herkozen. Toen liet ze Charlie Aptroot (VVD) achter zich. Verbeet is na partijgenoot Jeltje van Nieuwenhoven de tweede vrouwelijke Kamervoorzitter.

Vanmiddag vindt een afscheidsbijeenkomst in de Oude Zaal van de Tweede Kamer plaats. Daar wordt, zoals gebruikelijk bij vertrekkende Kamervoorzitters, een schilderij van haar onthuld. Het portret wordt toegevoegd aan de eregalerij van voormalige Kamervoorzitters.

Het portret van Verbeet is geschilderd door de Zweedse kunstenaar Urban Larsson, wiens atelier in Amsterdam staat. “Haar enthousiasme en interessante en sterke persoonlijkheid heeft een positieve indruk op mij gemaakt”, zegt hij over het traditioneel realistische werk.

Lees ook het artikel: Kamer zwaait 51 leden uit: mensenmens, twitterkampioen en koefnoentype

    • Marije Willems