NAVO in de problemen in Afghanistan – vijf vragen over uitzichtloze oorlog

Afghan protesters step on an illustration of a U.S. flag during a demonstration in Jalalabad province September 19, 2012. Hundreds of Afghans protested against a movie they say insults Prophet Mohammad. REUTERS/Parwiz (AFGHANISTAN - Tags: RELIGION CIVIL UNREST POLITICS)
Afghan protesters step on an illustration of a U.S. flag during a demonstration in Jalalabad province September 19, 2012. Hundreds of Afghans protested against a movie they say insults Prophet Mohammad. REUTERS/Parwiz (AFGHANISTAN - Tags: RELIGION CIVIL UNREST POLITICS) Afghaanse demonstranten stampen op een zelf getekende Amerikaanse vlag. Foto Reuters / Parwiz

NAVO-troepen gaan minder samenwerken met Afghaanse militairen. De reden: het is te gevaarlijk. Maar hoe erg is het? Wat gaat de NAVO precies doen? Wat waren de reacties op het besluit? Komt de exitstrategie van Obama in gevaar? En wat gaat er met Afghanistan gebeuren als Romney de Amerikaanse verkiezingen wint?

1. Hoeveel NAVO-militairen zijn er door Afghaanse soldaten vermoord?
Dit jaar zijn 51 NAVO-soldaten gedood door Afghaanse militairen of door opstandelingen die zich als Afghaanse militairen hadden vermomd. Het aantal is goed voor maar liefst 18 procent van alle gesneuvelde NAVO-militairen in Afghanistan. Het aantal incidenten groeit bovendien snel de laatste tijd. De afgelopen maand alleen al waren er maar liefst twaalf aanvallen met vijftien doden als gevolg. De vrees binnen de NAVO voor nieuwe schietpartijen nam de afgelopen dagen nog eens extra toe door de opschudding in de islamitische wereld over de anti-islamfilm Onschuld van moslims.

Al-Jazeera bericht over door Afghaanse collega’s doodgeschoten NAVO-militairen:

2. Welke maatregelen heeft de NAVO ondertussen getroffen?
In ieder geval wordt de samenwerking tussen NAVO-militairen en Afghaanse soldaten sterk teruggeschroefd. De hoogste Amerikaanse bevelhebber in Afghanistan neemt extra veiligheidsmaatregelen om NAVO-militairen te beschermen, zei de Amerikaanse minister van Defensie Leon Panetta gisteren op bezoek in Peking. Afghaanse troepen zullen bijvoorbeeld niet meer vanzelfsprekend meegaan op patrouille met collega’s van de NAVO. Of zij nu nog mee mogen zal van geval tot geval worden beoordeeld door hogere NAVO-officieren.

3. Wat waren de reacties op het besluit van de NAVO?
Veel analisten beschouwen het besluit van de NAVO als een ernstige tegenslag voor het bondgenootschap. Ze zien er een bevestiging in van een fundamenteel gebrek aan vertrouwen tussen de NAVO-militairen en hun Afghaanse collega’s. Erg pijnlijk, omdat de NAVO-soldaten de Afghanen juist proberen op te leiden om na het vertrek van de buitenlandse troepen in 2014 zelfstandig de veiligheid in het land te handhaven. De Afghaanse Talibaan vierden het besluit uiteraard juist als een triomf. Een woordvoerder, Zabiullah, schreef de koerswijziging van de NAVO vanmorgen toe aan de tactiek om te infiltreren in de Afghaanse strijdkrachten.

4. Komt de exitstrategie van Obama in gevaar?
President Obama wil alle Amerikaanse troepen voor 2014 Afghanistan uit hebben. De taken de NAVO-militairen moeten dan worden overgenomen door de nu op te leiden Afghaanse soldaten. Minder intensieve samenwerking houdt dus het risico in op vertraging van dit proces. NAVO-woordvoerder in Brussel, kolonel Tim Collins, onderstreepte echter dat het gaat om een tijdelijke maatregel. Maar toch is het een lastige situatie. Nog maar enkele weken geleden gaf de Amerikaanse NAVO-bevelhebber, generaal John Allen, aan dat hij beperkingen op gezamenlijke operaties van beide kanten erg onwenselijk acht.

Romney spreekt zich op 9/11 uit over Afghanistan:

5. Wat gaat er gebeuren als Mitt Romney in de VS aan de macht komt?
Waarschijnlijk zullen de plannen voor de terugtrekking uit Afghanistan weinig veranderen, indien Mitt Romney over een paar maanden president van de Verenigde Staten wordt. Al valt er niet erg veel met zekerheid over te zeggen, om de simpele reden dat Romney zich over Afghanistan nog bijzonder weinig heeft uitgelaten. In zijn belangrijke speech op de Republikeinse conventie een paar weken terug, repte hij er zelfs met geen woord over. Op basis van een toespraak die hij op 9/11 gaf, denken veel analisten echter dat hij in grote lijnen het beleid van de president Obama zal overnemen. Ook Romney zal dus alle troepen voor 2014 uit Afghanistan weg willen hebben. Al spreekt hij niet van een ‘deadline’, maar van een ‘doel’.