Opinie

Welkom Maxim – troeteltransseksueel

Filosoof, schrijver en tv-maker Stine Jensen schrijft elke dinsdag over media, populaire cultuur en hypes.

De mededeling van Marjolijn Februari dat ze voortaan als Maxim Februari door het leven zal gaan, oogstte veel positieve reacties. Er was uiteraard de onmiddellijke jubelscheet van Femke Halsema (‘ontroerd’) en er waren veel tweets van vrouwen die ook 18 procent salarisverhoging wilden, of fantaseerden over een injectie testosteron omdat Maxim een stuk minder twijfelt dan Marjolijn.

Ik herinner me dat er ooit veel hoon was aan het adres van schrijver Maartje/Maarten ’t Hart en Deirdre/Donald Mac Closkey toen zij de gendergrenzen verkenden. Ik probeer mij voor te stellen wat er gebeurt als Mark Rutte morgen zou aankondigen als vrouw verder te willen in het leven (Halsema: ‘ontroerd’?).

Misschien is Nederland, of althans twitterend Nederland inmiddels razend tolerant, maar toch ben ik argwanend over de snelheid waarmee Maxim als troeteltransseksueel is binnengehaald. Permitteer mij daartoe een uitstapje.

Vorige week bezocht ik in Utrecht een symposium over postkolonialisme. Het was een ongemakkelijke middag, want historicus Ido de Haan werd door twee Latijns-Amerikaanse vrouwen voor racist uitgemaakt. De Haan hield een complex co-referaat waarin hij betoogde dat kolonialisme positieve bijeffecten heeft gehad voor de bevolking, en dat het schema onderdrukker-onderdrukte ingewikkelder ligt dan we soms (willen) denken. Hij verwees naar Latijns-Amerika als empirisch voorbeeld. Twee vrouwen barsten prompt in hoongelach uit. De voorzitter verzocht hun ‘zich beleefd te gedragen’ en ‘anders de zaal te verlaten’. Daarop reageerde een van de vrouwen woedend: ze weigerde als ‘druktemaker’ te worden ‘ontmaskerd’, terwijl deze ‘eurocentrische witte man’ had gedaan alsof volkerenmoord in Latijns-Amerika een positief bijproduct van koloniale macht was. De Haan merkte op dat hij weigerde voor racist te worden uitgemaakt. En vertrok.

Hij miste daardoor de boeiende lezing van de Britse hoogleraar Paul Gilroy over racisme en seksisme anno 2012. Volgens hem zijn seksisme en racisme – ‘haat’ – vanzelfsprekend vermaak geworden op tv en Twitter. Ik was benieuwd of dat ook voor Nederland geldt. Het meest voor de hand liggende voorbeeld zijn Geert Wilders’ uitspraken (‘knoflooklanden’) en Paul Steenhuis schreef in deze krant overtuigend over het seksisme als vermaak bij De Slimste Mens. Grasduinend op Twitter lijkt het hier echter wel mee te vallen met haat als vermaak.

Dat vertrouw ik niet helemaal. Gaat het echt zó goed in tolerant Nederland, of zijn er zó weinig vrouwen en gekleurde mensen te zien in de media dat er ook niet veel is om racistisch of seksistisch over te zijn?

Terug naar Maxim. Ik denk dat het ook een hoax kan zijn. M. Februari speelde eerder literair hoog spel met het geslachtelijke als inzet. En dan de naam: Maxim, Maximiliaan, de grootste! Hoe het ook zij, beste Maxim, allergrootste, allerironistische: ga gauw college geven bij #dwdd. Nu kan het. Want behalve salarisverhoging en daadkracht, hoor je voortaan bij de witte mannen, de groep die niet van de buis te slaan is. Ik zag in één academisch symposium meer diversiteit dan ooit op de Nederlandse tv. Niet alleen haat is populair vermaak, opzichtige liefde en lofzang zijn dat evenzeer. Jubeltweets lijven de transseksueel óf opzichtig in om de eigen morele superioriteit te vieren óf willen amuseren. 18 procent salarisverhoging? Grappig! Testosteronpilletje om minder te twijfelen? Hihihi. Alle jubelzang voor jouw beslissing ten spijt, er is nog veel werk aan de winkel.