Crisis of niet, prijzengeld gaat omhoog

Ajax begint vanavond in de Champions League met een uitduel in Dortmund. De Amsterdamse club rekent zich al rijk aan startgeld en marketinginkomsten.

De financiële crisis in Europa krijgt nog geen vat op de Champions League. De Europese voetbalbond (UEFA) heeft voor dit seizoen het prijzengeld zelfs met 150 miljoen euro verhoogd en komt uit op een totaal bedrag van 910 miljoen euro. Een nieuw record.

De 32 deelnemers aan het belangrijkste voetbaltoernooi, die zich eind augustus in Monaco verzamelden voor de loting, strijden allang niet meer alleen voor de eer. Met name voor clubs uit kleinere competities, zoals het Nederlandse Ajax, is deelnemen al een hoofdprijs.

De startpremie in de Champions League is dit seizoen vastgesteld op 8,6 miljoen euro, een stijging van 1,4 miljoen euro. Daarnaast kan Ajax, ongeacht het resultaat in de groepsfase, rekenen op zo’n 8 miljoen euro uit een marketingpool.

Voor Ajax en de 31 andere deelnemers staat er vandaag en morgen tijdens het eerste groepsduel een miljoen euro op het spel. Bij een uitzege op Borussia Dortmund kan de Amsterdamse club die bonus tegemoet zien. Een gelijkspel levert de helft op, een nederlaag niets. Ajax, dat vorig seizoen in de groepsfase werd uitgeschakeld, verdiende 17,2 miljoen euro aan de laatste editie van de Champions League.

Ajax heeft de sportieve ambitie dit seizoen in een groep met Real Madrid, Manchester City en Dortmund verder te komen, maar in de begroting wordt daar geen rekening mee gehouden. ‘Overwinteren’ is dus in alle opzichten pure winst voor de enige Nederlandse deelnemer in de Champions League.

Na de groepsfase lopen de inkomsten verder op. Champions League-winnaar Chelsea verdiende vorig seizoen 59.935.000 euro. Mocht de Londense club volgend voorjaar in ‘thuisstadion’ Wembley weer de beker winnen, zal de totale winstpremie nog hoger liggen.

Voor Nederlandse clubs lijkt het winnen van de Champions League een utopie. Ajax was in 1995 de laatste eredivisieclub die ‘de cup met de grote oren’ won.

Voor de Nederlandse landskampioen is de groepsfase van de Champions League eerder het voorportaal naar de Europa League. Om door te stromen naar dit ‘troosttoernooi’ moet Ajax wel derde worden in de zware groep.

PSV en FC Twente beginnen donderdag in de groepsfase van de Europa League. Dit voormalige UEFA-Cuptoernooi is in alle opzichten minder prestigieus dan de Champions League. Dit neemt niet weg dat de UEFA het prijzengeld voor de 48 deelnemers dit seizoen ook heeft verhoogd: totaalbedrag 208 miljoen euro. PSV en FC Twente zijn verzekerd van 1,3 miljoen euro aan startgeld. Een zege in de groepsfase levert twee ton op, een gelijkspel één ton.

De Europa League wordt in sportief en financieel opzicht pas interessant in de knock-outfase. De winnaar van de finale, die in het voorjaar van 2013 in de Amsterdam Arena wordt gespeeld, kan rekenen op zo’n 10 miljoen euro. Feyenoord was in 2002 de laatste Nederlandse club die de UEFA Cup won.

Het Spaanse Atlético Madrid won afgelopen seizoen in de finale van Athletic Bilbao en veroverde deze zomer de Super Sup na winst op Chelsea. Maar Atlético heeft het prijzengeld nog niet ontvangen. De UEFA beloont alleen nog de sportieve prestaties op het veld als de clubs voldoen aan steeds strenger wordende financiële regels. Het kassucces van de Champions League en de Europa League mag niet in gevaar komen.

Het gezamenlijke Europese profvoetbal heeft een schuldenlast van meer dan 5 miljard euro opgebouwd. De Europese voetbalbond gaat de strijd aan met corruptie en legt met een systeem van Financial Fair Play clubs beperkingen op.

Een onderzoek van de Club Financial Control Body (CFCB) van de UEFA heeft uitgewezen dat 23 clubs – waaronder Atlético Madrid, Fenerbahçe en Sporting Portugal – niet aan de eisen voldoen. Deze clubs staan nog in het krijt bij spelers of de fiscus. Die achterstallige betalingen moeten eerst worden weggewerkt.

De UEFA heeft van de clubs geëist uiterlijk eind deze maand een actueel financieel overzicht te overleggen. Tot die tijd blijft het prijzengeld in de kas van de UEFA. Volgend seizoen kunnen clubs die hun financiële huishouding niet op orde hebben worden uitgesloten voor Europese toernooien. De UEFA houdt de crisis het liefst zolang mogelijk buiten de deur.