Moslimwereld in vuur en vlam om film? Slechts 0,0006 procent demonstreert

De islamitische wereld lijkt in brand te staan wegens de anti-islamfilm Innocence of Muslims. In werkelijkheid demonstreren zo’n tienduizend mensen, oftewel 0,0006 procent van alle moslims wereldwijd.

De islamitische beweging Muslim Khawateen Markaz demonstreerde vanochtend tegen de anti-islamfilm 'Innocence of Muslims'. Foto AFP / Rouf Bhat

De islamitische wereld lijkt in brand te staan wegens de anti-islamfilm Innocence of Muslims. In werkelijkheid demonstreren zo’n tienduizend mensen, oftewel 0,0006 procent van alle moslims wereldwijd.

Wie de voorbije dagen naar het journaal heeft gekeken, heeft ongetwijfeld de indruk dat de islamitische wereld in vuur en vlam staat. Persbureau Novum kopte vanmiddag nog ‘Protesten tegen anti-islamfilm gaan door’ en schreef dat “in verschillende Aziatische landen opnieuw gedemonstreerd” werd tegen de film waarin profeet Mohammed wordt afgeschilderd als kinderverkrachter.

‘Recente geweld in Egypte had niets te maken met film’

Hoewel er veel media-aandacht voor de protesten is, demonstreert in werkelijkheid maar een “miniscule minderheid” van de moslims, schrijft onze correspondent in Egypte Gert van Langendonck vandaag in nrc.next. Hij was de afgelopen dagen in zijn standplaats Kairo getuige van geweld, maar de rellen in de Egyptische hoofdstad hadden niets te maken met de film, zo schrijft hij:

Ja, er is van dinsdag tot zaterdag stevig gevochten rond de ambassade. Daarbij zijn honderden gewonden en een dode gevallen. Maar die gevechten hadden heel weinig te maken met de anti-islamfilm. Het waren de gebruikelijke jongeren die elke gelegenheid aangrijpen om hun aartsvijand, de oproerpolitie, te lijf te gaan. De meeste salafisten, de radicale moslims die tot de betoging van dinsdag hadden opgeroepen, waren juist niet gewelddadig: een van hen was nochtans Mohamed Al-Zawahiri, de broer van Al-Qaeda-leider Ayman Al-Zawahiri. Een aantal stelde zich vrijdag zelfs op tussen het Tahrirplein en de Amerikaanse ambassade om te verhinderen dat het gewelddadige protest zou plaatsvinden.

Dat leidt tot een merkwaardige vaststelling: in Kairo is de voorbije week geen enkele daad van geweld gepleegd die direct toegeschreven kan worden aan het religieuze protest tegen de film. Zelfs het buitmaken van de Amerikaanse vlag was niet het werk van de salafisten maar van de ultra’s, de Egyptische voetbalhooligans

‘Overweldigende meerderheid ging niet mee in spel extremisten’

Als je naar de hele islamitische wereld kijkt, komt volgens Van Langendonck een beeld naar voren van “een al met al ingetogen reactie”:

In de meeste landen kwamen niet meer dan enkele honderden mensen op straat; op sommige plaatsen ging het om enkele duizenden. Allemaal samen genomen dus niet veel meer dan 10.000 mensen, of minder dan 0,0006 procent van alle moslims in de wereld (1,6 miljard). Al waren het er honderdduizend, dan ging het nog altijd om slechts 0,006 procent. Met andere woorden: de overweldigende meerderheid van de moslims is niet meegegaan in het spel van de extremisten aan beide kanten: de radicale Egyptische kopten en hun fundamentalistische christelijke bondgenoten in de VS die de film hebben gemaakt en gepromoot, en de radicale islamitische media die gretig op hun provocatie zijn gegaan.

In Egypte speelt de politiek een rol in het ‘probleem’ rond de film. De ultraconservatieve salafisten zitten er in het parlement, en de regerende Moslimbroeders zijn bang om stemmen te verliezen als zij zich al te gematigd opstellen in een religieuze kwestie. Dat verklaart voor een deel de ‘double speak’ van de Moslimbroederschap: één boodschap voor de internationale gemeenschap, een andere voor de eigen achterban. Dat liet een amusante ruzie op Twitter tussen de VS-ambassade in Kairo en ikhwanweb, de Engelstalige Twitter-feed van de Moslimbroederschap, vorige week mooi zien:

Twitter avatar Ikhwanweb Ikhwanweb .@khairatAlshater:We r relieved none of @USEmbassyCairo staff were harmed & hope US-Eg relations will sustain turbulence of Tuesday’s events
Twitter avatar USEmbassyCairo US Embassy Cairo .@ikhwanweb Thanks. By the way, have you checked out your own Arabic feeds? I hope you know we read those too.

De ambassade doelde op een artikel dat door @ikhwanweb was getweet, en waarin het protest werd voorgesteld als ‘het oprijzen van het Egyptische volk ter verdediging van de profeet’. Voor de Arabische lezer kon er geen twijfel bestaan of de Moslimbroederschap stond pal achter het protest.

‘Imago Arabische wereld teruggebracht tot vertrouwd cliché’

Het protest rond de anti-islamfilm heeft de regeringen in de landen van de Arabische Lente met de neus op het probleem van de radicale islam gedrukt, concludeert Van Langendonck. Van het positieve imago dat de regio kreeg na het begin van de Arabische Lente is weinig meer over, concludeert hij. “Een hele kleine minderheid is erin geslaagd het positieve imago dat de Arabische wereld na de Arabische Lente heeft gekregen opnieuw terug te brengen tot het vertrouwde cliché.”

    • Pim van den Dool