Europese defensiereus omstreden

EADS wil via de contacten van BAE de Amerikaanse defensiemarkt openbreken. Of de fusie slaagt hangt vooral af van de politiek.

An Eurocopter X3 helicopter is presented during the ILA Berlin Air Show in Selchow near Schoenefeld south of Berlin on September 13, 2012. Shares in EADS and Britain's BAE Systems tumbled on Thursday as investors feared that a planned tie-up aimed at creating the world's biggest defence and aerospace group could run up against political and regulatory obstacles. REUTERS/Tobias Schwarz (GERMANY - Tags: TRANSPORT MILITARY BUSINESS)
An Eurocopter X3 helicopter is presented during the ILA Berlin Air Show in Selchow near Schoenefeld south of Berlin on September 13, 2012. Shares in EADS and Britain's BAE Systems tumbled on Thursday as investors feared that a planned tie-up aimed at creating the world's biggest defence and aerospace group could run up against political and regulatory obstacles. REUTERS/Tobias Schwarz (GERMANY - Tags: TRANSPORT MILITARY BUSINESS) REUTERS

Je vraagt je af waarom ze het niet eerder hebben gedaan. De voorgenomen fusie van het pan-Europese lucht- en ruimtevaartbedrijf EADS en de wereldwijd actieve Britse defensieonderneming BAE-Systems heeft op het eerste gezicht veel voordelen. Bij de ontwikkeling van nieuwe vliegtuigen en defensiematerieel kunnen de ondernemingen de handen ineen slaan.

Op dit moment ontwikkelen beide bedrijven ieder apart concurrerend materieel, zoals de bewapende onbemande vliegtuigen Taranis en Talarion. Een gezamenlijke omzet van 72 miljard euro betekent op de mondiale exportmarkt bij onderhandelingen een grote kritische massa.

Via BAE kan EADS eenvoudiger bij de vetpotten van het Pentagon dan tot op heden het geval was. EADS heeft op zijn beurt toegang tot grote delen van de Europese markt en sommige markten in Azië en het Midden-Oosten. Die beleven tot nu toe goeddeels gesloten voor BAE.

Maar het verkopen van militair en politiek gevoelig defensiematerieel blijft iets anders dan het slijten van meloenen of auto’s. Zo is de verdeling van de aandelen die de Franse, Britse en Duitse regeringen in de toekomstige defensiereus zullen wensen een lastige kwestie. De nationale regeringen zullen namelijk maximale inspraak willen behouden bij wapenleveranties aan bondgenoten en bij het inschakelen van de eigen defensie-industrie. De verhouding tussen de aandeelhouders zal bij een fusie onvermijdelijk gaan schuiven, wat een belofte inhoudt van zware onderhandelingen. BAE liet al weten de deal weer op te blazen als er teveel politieke spelletjes gespeeld worden.

BAEADS –zoals de gefuseerde onderneming al schertsend is genoemd – kan bijvoorbeeld een bedreiging inhouden voor Dassault, de Franse producent van het Rafale gevechtsvliegtuig dat ondermeer concurreert met de Eurofighter, een jager uit de stal van EADS en BAE.

Ook de positie van het civiele Airbus is nog volstrekt onduidelijk. De Franse en Duitse ministeries hebben al zeer zuinigjes gereageerd op de fusievoornemens.

Daarnaast zijn in de VS volgens analisten problemen te verwachten. De Amerikanen werken op militair gebied al lang samen met BAE. Het Pentagon staat de Britten toe gebruik te maken van geheime militaire technologie. Dat vertrouwen kan onder spanning komen te staan wanneer allerhande Europese defensieondernemingen ook een kijkje in de Amerikaanse defensiekeuken willen nemen. Ook dit kan een heikel punt worden.

In een reactie heeft Boeings topman Jim McNerney in ieder geval gezegd dat zijn bedrijf niet bang is voor de voorgenomen versmelting van BAE en EADS. „Ik ben heilig overtuigd van de kracht van onze onderneming”, zei McNerney. Het samengaan van de twee grote concurrenten „weerspiegelt de mondiale consolidatie [op de defensiemarkt] die zich nu aan het ontrollen is”, aldus de Boeing-baas.