Serra weer terug bij Stedelijk

De sculptuur Sight Point van de minimalistische meester Richard Serra is terug op het Museumplein in Amsterdam. „De nieuwe plek is beter”, zegt de kunstenaar.

Nederland, Amsterdam, 13-09-2012 De kunstenaar Richard Serra bij zijn kunstwerk 'Sight Point' uit de jaren 60 dat altijd op het museumplein heeft gestaan, voor de renovatie van het plein moest verdwijnen, en nu weer terug is. Het werk bestaat uit drie dikke metalen platen die tegen elkaar straan. foto: Bram Budel
Nederland, Amsterdam, 13-09-2012 De kunstenaar Richard Serra bij zijn kunstwerk 'Sight Point' uit de jaren 60 dat altijd op het museumplein heeft gestaan, voor de renovatie van het plein moest verdwijnen, en nu weer terug is. Het werk bestaat uit drie dikke metalen platen die tegen elkaar straan. foto: Bram Budel Bram Budel

Een dame loopt op Richard Serra af en zegt: „Ik ben zo blij dat het terug is.” ‘Het’ is Serra’s sculptuur Sight Point, die gisteren herrees op het Museumplein. „Er komen al de hele dag mensen op me af”, zegt de Amerikaanse kunstenaar, inmiddels 72 en een van de grootste vertegenwoordigers van de Minimal Art. „Ze herinneren zich het beeld nog en zijn er dol op.”

Sight Point, drie meer dan elf meter hoge tegen elkaar leunende platen cortenstaal, stond vanaf 1975 in de tuin van het Stedelijk Museum. In 1997 werd het weggehaald wegens de herinrichting van het Museumplein. „Het is een sculptuur met een hele simpele, geometrische vorm”, zegt Serra. „Iedereen kan het begrijpen.” En zich verbazen – hoe kan zoiets simpels tegelijkertijd zo mysterieus zijn? „Dat raadsel komt voort uit de formele taal van de sculptuur.” Hij is tevreden over de nieuwe plek tussen de badkuip, zoals ook hij de nieuwbouw van het Stedelijk noemt, en het koekblik van het Van Gogh. „Het staat nu beter dan vroeger. Het is uitnodigender. Als je uit de Van Baerlestraat komt lijkt het de campanile aan het eind van een plein.”

Over de nieuwe architectuur is Serra minder enthousiast. „Het gebouw trekt zich niets aan van de schaal en de context. Het is meer iets voor op een vliegveld. Het doet te veel zijn best iets speciaals te zijn.”

Sight Point (For Leo Castelli) was het eerste verticale beeld dat Serra maakte. De drie stalen platen zijn boven aan elkaar gelast. Volgens Serra zijn die lassen eigenlijk niet nodig om het beeld op zijn plaats te houden. „Maar weghalen wilde ik ze niet. Anders wordt het beeld een vervalsing.”

Niet alleen in Amsterdam, maar ook in Maastricht, in Flevoland en in Rotterdam staan beelden van Serra. „Mijn carrière is hier echt begonnen.” De eerste die iets van hem liet installeren was directeur Rudi Oxenaar van het Kröller-Müller die hem in 1972 een werk liet maken in de museumtuin. „Tijdens de installatie ging ik ook bij Edy de Wilde op bezoek, die was toen directeur van het Stedelijk. Ik vertelde hem over een beeld dat ik had gemaakt voor een universiteit in Amerika, dat de architect niet wilde plaatsen omdat het hoger was dan zijn gebouw. ‘Teken het eens’, zei De Wilde, en dat deed ik. ‘Zou je het bij ons willen neerzetten’, vroeg hij vervolgens. ‘Ja’, zei ik, ‘daar’, en ik wees uit het raam. En daar is het ook gekomen.”

Waarom Serra’s werk in Nederland zo goed vertegenwoordigd is, weet de kunstenaar niet. Zou het te maken kunnen hebben met de 17de-eeuwse schilderijen van Saenredam die hij vandaag in het Rijksmuseum heeft bekeken? Ziet hij een verband tussen die lege kerkinterieurs en Sight Point? „Wat ik wilde creëren was een private plek in een publieke ruimte. Een ruimte die open is, waar je de lucht kunt zien en die toch even privé is. Heb je er eigenlijk al in gestaan? vraagt Serra. „Loop er even heen.” Binnen ben je alleen op het drukke Museumplein. Mijn ogen worden naar boven gedwongen, de blauwe lucht dringt zich tussen de roestbruine platen. Het is net een kapel. Heeft u het zo bedacht? Het antwoord is een kus.