En wie krijgen weer de schuld?

De ophef over de anti-islamfilm heeft in Egypte angst gewekt voor nieuwe spanningen tussen moslims en christenen. Kopten in de VS blijken bij de film betrokken te zijn.

Correspondent Noord-Afrika

KAIRO. Voor de derde opeenvolgende dag is gisteren gevochten rond de Amerikaanse ambassade in de Egyptische hoofdstad. De betogers slaagden er niet in om opnieuw de ambassade binnen te dringen, zoals dinsdag, toen ze de Amerikaanse vlag vervingen door een islamitische vlag. Gisterochtend hadden de ordetroepen de betogers teruggedrongen naar het nabije Tahrir-plein.

Het aanhoudende protest tegen de anti-islamfilm Innocence of Muslims doet velen in Egypte vrezen voor nieuwe spanningen tussen de moslimmeerderheid en de Egyptische kopten*.

„Natuurlijk zijn wij bang voor de gevolgen”, zegt Abuna Metias, een koptische priester en activist. „Wij verwerpen deze film omdat wij vinden dat alle religies respect verdienen.” Metias begrijpt dat „de moslims nu hun woede moeten uitschreeuwen”. Maar hij hoopt wel dat „het daarbij zal blijven”.

Wat het erger maakt, is dat Egyptische kopten in de Verenigde Staten bij de film zijn betrokken. Wie precies de maker is, is onzeker. Aanvankelijk werd gemeld dat Sam Bacile, die zich presenteerde als een Israëlische Amerikaan, de filmmaker was. Intussen is twijfel gerezen over de echtheid van die naam; hij zou ook geen Israëliër maar een christelijke activist van Midden-Oosterse origine zijn.

Wat vaststaat is dat Maurice Sadek geholpen heeft bij de promotie van de film via sociale media. Sadek is een radicale Egyptische kopt in de VS die roept om een internationale interventie in Egypte om de kopten te beschermen tegen de moslims. Vorig jaar pakte Egypte hem zijn burgerschap af.

Op straat, en in de salafistische media, is het een uitgemaakte zaak dat de kopten achter de film zitten, zegt Bishoy Tamry van de Maspero Youth Union. „Terwijl nota bene de salafistische media zelf deze rommelfilm groot hebben gemaakt.”

De Maspero Youth Union werd geboren uit de opstand tegen Mubarak. Toen na Mubaraks val kerken werden aangevallen in Opper-Egypte, en het leger daar niet tegen optrad, besloten jonge kopten een zitstaking te houden voor het radio- en tv-gebouw, dat bekend staat als Maspero. In oktober vielen 28 doden toen het leger daaraan een bruut einde maakte.

Tamry was dinsdagavond met andere kopten naar de ambassade getrokken. Uit solidariteit met onze moslimbroeders, zegt hij, maar ook wel om te zeggen: „Wij begrijpen heel goed wat het is als je godsdienst beledigd wordt. Onze religie wordt in Egypte namelijk dag in dag uit beledigd.”

Tot een verbroedering kwam het niet voor de ambassade. „De salafisten hebben ervoor gekozen om ons meteen te beledigen”, zegt Tamry. „Op spandoeken eisten ze dat alle kopten in het buitenland de Egyptische nationaliteit zou worden afgenomen.”

Veel zal nu afhangen van de manier waarop de regerende Moslimbroederschap de zaak verder aanpakt. President Morsi veroordeelde gisterochtend elke belediging van de profeet Mohammed, maar zei ook dat het verkeerd is om mensen of ambassades aan te vallen. Tegelijkertijd heeft de Moslimbroederschap wel opgeroepen om vandaag massabetogingen in het hele land te houden om te protesteren tegen de film.