Opinie

Dit is geen brandende recensie

‘Harry, heb je lucifers bij je?’ riep Freek de Jonge op het Boekenbal van 2000 tegen het verzamelde publiek in Carré. Harry Mulisch stond op, reikte in zijn zak en wierp de cabaretier een doosje toe, gevuld met acht (octaviteit!) reeds afgestreken lucifers. Freek zag het doosje niet vallen. De door hem aangekondigde boekenweekgeschenkverbranding (iets met Jules Croiset) bleef beperkt tot special effects. Niet verwonderlijk: alleen al de suggestie van boekverbranding had de cabaretier tot in de Duitse kranten gebracht.

Twaalf jaar later hebben we een wereldprimeur, althans eventjes: de eerste publieke recensieverbranding van de Nederlandse letteren. Op de presentatie van De handel in emotionele goederen van Maarten Inghels zei uitgever Harold Polis dat hij de boze geesten moest uitdrijven, waarna hij een asbak pakte en de ‘kutrecensie’ van de roman in brand stak. Zo luidde althans het verslag van twee ooggetuigen op Twitter. Het ging om een bespreking uit De Standaard, van Mark Cloostermans.

Het smeulde even door in de sociale media, waarna de uitgever zich haastte te zeggen dat hij helemaal geen recensie had verbrand. Het was gewoon een papiertje dat hij uit de prullenbak had gevist, hij had de naam van krant noch recensent genoemd. En hij had de niet-rook van de niet-recensie niet geïnhaleerd. Waarna Polis benadrukte dat het stuk van Cloostermans (dat hij dus niet in brand had gestoken) veel kwaad bloed had gezet.

Ceci n’est pas un recensieverbranding, maar waar is de tijd gebleven dat schrijvers en uitgevers triomfantelijk uitriepen dat in die rotkrant morgen toch weer de vis verpakt zou worden. (Of de schrijver die een recensent na een afkraakstuk een tweelettermail stuurde: ‘ai’).

De omvang van Cloostermans gewraakte stukje (230 woorden) is amper toereikend om een ansjovis in te wikkelen. En – wat veel vervelender is – dat is ook te weinig om overtuigend te beargumenteren dat het boek van Inghels inderdaad ‘puberaal’ is, zoals Cloostermans schrijft.

Intussen stond het ergste boekverbrandingsnieuws verstopt in Boekblad: de 1,2 miljoen boeken uit de voorraad van de failliete distributeur Libridis ‘komen ter beschikking van de uitgevers. Het grootste deel wordt vermoedelijk vernietigd.’ Want de boeken staan door elkaar en uitzoeken is te duur. 1,2 miljoen boeken. Ai.