Voetballen is weer een feest voor Oranje

Het Nederlands elftal oogt na het mislukte EK onder de nieuwe bondscoach Van Gaal veel sprankelender dan onder voorganger Van Marwijk. In Boedapest werd Hongarije met 4-1 weggespeeld.

„Het Nederlands elftal kan van iedereen winnen, maar kan ook van iedereen verliezen”, zo schetste bondscoach Louis van Gaal de nieuwe status van Oranje voor het WK-kwalificatieduel bij Hongarije. In het Ferenc Puskás Stadion van Boedapest liet het Nederlands elftal zich gisteren van zijn beste kant zien en speelde het de onthutsend zwakke tegenstander met 4-1 van de mat. Nederland heeft zes punten uit twee wedstrijden en treft volgende maand Andorra (thuis) en Roemenië (uit). „Ik ben trots op deze ploeg”, sprak aanvoerder Wesley Sneijder in de catacomben. „Als we zo kunnen blijven spelen kan het nog leuk worden.”

Oranje heeft onder Van Gaal in meerdere opzichten een metamorfose ondergaan. De bondscoach nam na het mislukte EK in Polen en Oekraïne niet alleen afscheid van een aantal dragende krachten, hij schakelde ook over op het typische aanvallende voetbal van ‘de Hollandse School’. Er ontstond zo opeens een heel ander perspectief bij het Nederlands elftal. Het tijdperk dat een vaste groep internationals zonder meer aanspraak kon maken op een plek in de basis, was ineens voorbij. Nieuwe ronde, nieuwe kansen. Zo stond gisteren Jeremain Lens gisteravond op – met twee doelpunten en een assist. Of neem Bruno Martins Indi, die een goed optreden tegen Hongarije beloonde met een rake kopbal.

Van Gaal benadrukte vanaf zijn eerste werkdag in Zeist dat zijn beoogde manier van voetballen alleen mogelijk is met snelle, beweeglijke en vooral honderd procent fitte voetballers. Wie daaraan niet voldoet, zou onherroepelijk afhaken. Na een verloren oefenduel met België en twee gewonnen WK-kwalificatiewedstrijden zijn de contouren van een nieuwe ploeg al duidelijk zichtbaar. Opbouwtrainer Van Gaal zal voortborduren op een groep jonge, kneedbare beloften uit de eredivisie aangevuld met wereldtoppers als Sneijder, Robin van Persie en Arjen Robben.

De hervormingsdrang van Van Gaal is zeker niet zonder risico. De bondscoach weet mede door ervaringen uit het verleden dat bouwen en presteren moeilijk samengaan. Oranje kroop afgelopen vrijdag in het thuisduel met Turkije een paar keer door het oog van de naald, maar de zwaarbevochten 2-0 zege werkte als doping voor de groep. Het Nederlands elftal had gisteren het geluk dat het tegen een heel matig Hongarije speelde, dat geen antwoord had op het aanvallende voetbal van Oranje.

In vergelijking met het duel met Turkije had Van Gaal zijn ploeg aanvankelijk op drie plaatsen gewijzigd. De ervaren doelman Maarten Stekelenburg keerde terug ten koste van de geblesseerde Tim Krul. En in de defensie maakte de bondscoach een plaats vrij voor rechtsback Ricardo van Rhijn en centrale verdediger Ron Vlaar als vervangers van Daryl Janmaat en John Heitinga. Vlak voor aanvang haakte Robben met een liesblessure af. Van Gaal hield vast aan zijn denkwijze en stuurde de explosieve PSV’er Lens als linksbuiten het veld in.

Daar waar de vorige bondscoach Bert van Marwijk voortdurend terugviel op zekerheden en elk risico zoveel mogelijk wilde uitsluiten, kiest Van Gaal tot opluchting van bijvoorbeeld Sneijder voor een dominantere spelopvatting. De spelmaker van Inter moet er als dirigent op het middenveld wel voor zorgen dat niemand zijn taken verzaakt.

Het Nederlands elftal dwingt nu veel meer kansen af, maar is achterin ook kwetsbaarder. De Turken en de Hongaren wisten daarvan niet te profiteren, maar het is zeer de vraag of het huidige Oranje ook internationale topteams partij kan bieden. Wat dat betreft is het vriendschappelijke thuisduel in november tegen Duitsland een goede test.

De huidige internationals merken dat de hiërarchie in de selectie heel anders is dan in het verleden. Zo voelde Lens zich onder Van Marwijk nooit echt serieus genomen. De buitenspeler viel voor het EK in Polen en Oekraïne buiten de selectie en zag van een afstandje hoe het toernooi op een mislukking uitdraaide. „Ik zie de verschillen tussen het oude Oranje en de ploeg van nu”, stelde Lens gisteren na zijn zesde interland. „Er zijn andere spelers waardoor de sfeer anders is. Iedere speler vecht voor zijn kans. Ik hoop dat ik een signaal heb afgegeven.”

Met het wervelende optreden van Lens en de invalbeurt van de scorende Klaas-Jan Huntelaar werd duidelijk dat de kwaliteiten bij Oranje voorin liggen. Die kracht wil Van Gaal uitbuiten. Daar waar Van Marwijk vorig jaar nog gruwelde van een 5-3 thuisoverwinning op Hongarije, kiest de nieuwe bondscoach bewust voor de aanval. Van Gaal noemde de 4-1 zege van gisteren „internationaal gezien een geweldige uitslag”.

Sneijder geniet van de koerswijziging en neemt de risico’s op de koop toe. „Het kost enorm veel kracht, maar als iedereen zijn taak uitvoert hebben we veel meer diepgang. Het wordt echt leuk als je voorkomt. Dan is voetballen een feest. Dit voelt als een compleet nieuw Oranje. We hebben de stijgende lijn te pakken.” Lachend: „Nu nog vasthouden.”