Dit is een artikel uit het NRC-archief

Onderwijs

Vandaag 35 jaar geleden kwam activist Steve Biko om het leven

In Zuid-Afrika wordt vandaag de dood en erfenis herdacht van een van de meest prominente activisten tegen het apartheidsregime: Steve Biko.

Biko, zoon van een kantoorklerk en een huishoudster, geboren op 18 december 1946 in King William’s Town in de Oost-Kaap, verdiende zijn sporen door jarenlang op te komen voor de rechten van zwarten. Een levensmissie die hij uiteindelijk, vandaag op de kop af 35 jaar geleden, duur moest bekopen.

De jonge Biko bleek op school een getalenteerde jongen, met een grote interesse in politiek. Tijdens zijn studieperiode aan de Universiteit van Fort Hare richtte hij samen met enkele anderen de South African Students’ Organisation (SASO) op, met als voornaamste doel meer zelfbewustheid bij zwarte gemeenschappen te bewerkstelligen. Zijn inzet wierp vruchten af en al gauw werd Biko een vooraanstaand strijder voor gelijke rechten voor zwarten.

Steve Biko over hoe de ideale samenleving eruit moet zien

Maar op hetzelfde moment dat zijn invloed toenam, groeide ook het verzet tegen Biko. Het apartheidsregime zag in hem een vijand. Nadat Biko werd aangesteld als leider van de overkoepelende Black Peoples Convention (BPC), begon het regime een vurige missie om hem de mond te snoeren.

Bekijk hier een documentaire over het leven van Steve Biko
http://www.youtube.com/watch?v=1g9n0ILQwDk

Biko werd veelvuldig gearresteerd en langdurig ondervraagd. Zo ook in het najaar van 1977 in Port Elizabeth, waarbij hij keer op keer naar het politiebureau werd gebracht. Enkele dagen later werd Biko’s lichaam in zijn cel in Pretoria aangetroffen, naakt en levenloos.

In eerste instantie door een hongerstaking, aldus de minister van Justitie, maar later bleek door ernstig hersenletsel en inwendige kneuzingen. Steve Biko, de geweldloze activist, stierf in de ogen van velen, ook over de grenzen, als een martelaar, als een symbool van het verzet tegen de apartheid. In 1990 bekenden vijf ex-politieagenten Biko dodelijk te hebben verwond.

Het lied dat Peter Gabriel ter ere van Biko uitbracht: