Zorg

De gezondheidszorg wordt te duur – nu 11 procent van het bbp, straks mogelijk 20 procent – vinden vrijwel alle politieke partijen. Alleen de PVV en de SP vinden dat niet zo erg. Een kwestie van prioriteiten, zeggen zij: zorg is een groot goed, daar betaalt een rijke samenleving maar voor.

De overige partijen zoeken allemaal naar manieren om die kosten voortaan te drukken. Moet de individuele patiënt meer bijdragen of de gezonde massa die nog niet ziek is? Of moet de dokter gewoon efficiënter werken en het farmaceutische bedrijf minder winst maken?

De VVD wil dat alle patiënten meer betalen voor de zorg die ze krijgen. Ongeacht hun inkomen. Onder het motto: ‘de gebruiker betaalt’, willen de liberalen het eigen risico en de eigen bijdragen verhogen. Het ‘eigen risico’ – het bedrag dat een patiënt elk jaar zelf kwijt is voordat de zorgverzekering gaat uitkeren – is nu 220 euro per jaar; in het Lenteakkoord (VVD, CDA, D66, GroenLinks en ChristenUnie) werd een flinke verhoging afgesproken. Iedereen moet iets meer betalen, zegt de VVD, want anders weigeren de gezonde en rijkere groepen op termijn nog op te draaien voor de zorgkosten van de armen en de zieken.

Net als D66, PvdA en CDA vindt de VVD dat patiënten zich ook best bewust mogen worden van wat ze kosten. Ook dát is een reden om een eigen bijdrage te vragen, vinden zij.

De VVD wil ook – als enige partij – dat iedereen íéts gaat betalen voor zijn bezoek aan de huisarts. Mensen die sporadisch naar de huisarts gaan, zullen dat dus merken maar chronische patiënten helemaal: die gaan regelmatig om bijvoorbeeld hun bloeddruk te laten meten of bloed te prikken.

Alle andere partijen vinden dat huisartsbezoek gratis moet blijven. De huisarts, zeggen zij, is een relatief goedkope deskundige die een fysieke of psychische klacht kan beoordelen. Er moet voor de patiënt geen financiële drempel zijn om erheen te gaan, vinden zij. Omdat de huisarts elke maand een vast bedrag verdient, heeft hij er ook geen financieel belang bij om iemand iets voor te schrijven (een röntgenfoto, een mri-scan of bloedtest) wat die persoon misschien niet perse nodig heeft.

Een arts die zijn oordeel baseert op financiële belangen? Dat is vloeken in de kerk. Toch gebeurt dat soms volgens de PvdA en SP sinds de marktwerking is ingevoerd in de ziekenhuiszorg. De omzet (lees: medische behandelingen) van ziekenhuizen is de afgelopen zes jaar telkens met zes procent gegroeid. Die partijen vinden dan ook dat de marktwerking moet worden stopgezet.

De VVD vindt juist van niet: marktwerking heeft volgens die partij ertoe geleid dat ziekenhuizen efficiënter werken en méér doen voor minder geld. De kosten als geheel zijn wel gestegen, zeggen zij, maar de wachtlijsten waar patiënten vroeger op stonden, zijn grotendeels verdwenen. D66 deelt deze mening en wil de marktwerking niet afschaffen.

Chronische patiënten met bijvoorbeeld suikerziekte of reuma zijn het beste af bij de SP. Zij verdienen doorgaans weinig, doordat ze ziek zijn, en de SP wil dat alleen ‘rijke’ mensen (vanaf een gezinsinkomen van 82.000 euro) meer gaan betalen voor de medicijnen die ze slikken, operaties die ze ondergaan of ander doktersbezoek. Ook zouden zij een hogere maandelijkse verzekeringspremie moeten betalen dan de rest. En het eigen risico moet fors omlaag, vindt de SP.