Wees voorzichtig met wat je zegt, en flirt niet

Complimentjes zijn kleine shots heroïne. Je kunt er in één klap iemands humeur mee opkrikken. Maar wordt de spuit verkeerd gezet, of is-ie slecht gedoseerd, dan is het helemaal mis. Gevaarlijk spul dus, lovende woorden. Tips voor de dealer.

1Meen het. Niets zo giftig als een vals compliment. „Wat een aparte jurk! Hij kleedt zo slank af!” Die kan dus naar het Leger des Heils. Wees vooral voorzichtig met valse complimenten als er concurrentie in het spel is. „Hééééé, wat een goede presentatie! Nee hoor, je stotterde helemáál niet.” Terwijl zij weet dat je op haar functie aast. Zeg dan liever: „Ik ben stikjaloers op je, en na die presentatie helemaal.” Bedenk dat een compliment niet altijd hoeft te gaan over wat iemand doet. Het mag ook gaan over iemands vriendelijkheid, vertrouwen of vrijgevigheid. Het beste werkt om een compliment te geven over iets onverwachts. Natuurlijk kookt de vriend die professioneel kok is altijd heerlijk, dat weet hij nou wel. Complimenteer hem eens met zijn gastvrijheid, of zijn mooie verhalen.

2Stop op tijd. Een compliment is een halve waarheid. Natuurlijk is er wat aan te merken op dat rapport, die zwemprestatie, dat nagerecht, die jurk. Maar wie heeft er om een complete evaluatie gevraagd? Zeg gewoon wat er goed aan was.

3Wees precies genoeg. „Stond er mooi in”, is op deze redactie het meest dubieuze compliment voor een artikel. Want wat betekent het in vredesnaam? Saai, maar informatief? Leuke kop? Niet te lezen, maar gered door de foto? Voeg daarom genoeg detail toe aan het compliment. Zeg: „Mooi stuk, wat een originele invalshoek.” Zeg: „Leuk kapsel, vooral die korte pony staat je erg goed.” Zeg: „Mooie bril hoor, zo chique.” Maar wordt niet té gedetailleerd. Dat werkt bevreemdend en doet afbreuk aan het compliment. „Wat een ontzettend leuke voering in je jas!” Hm.

4Niet flirten! „Wat een prachtige benen heb je toch.” Dat wil ik wel van mijn geliefde en mijn vrienden horen. Maar niet van mijn collega’s. En zeker niet van mijn baas. Een compliment voelt al snel grensoverschrijdend, zeker als de uitdeler leiding heeft. Pas dus als baas op met woorden als: „Wat een mooie hakken” of „Lekker aan je biceps gewerkt?” Op een slechte dag rent de ontvanger zó naar de vertrouwenspersoon. Geef nooit complimenten terwijl je voorovergebogen over het bureau in iemands ogen staart. En al helemaal niet terwijl je een hand op iemands schouder legt. Dat heet intimidatie.

5Ken je geschiedenis. Hou een beetje in de gaten welke complimenten naar wie gaan. Iemand altijd complimenteren met zijn keurige notulen wordt al snel een beetje vervelend. Sterker nog: is het kritiek? Is de rest van het werk soms zo slordig? Wat bedóél je? Varieer dus.

6Timing, timing. Is iemand een tikje somber, dan kan een welgemeend compliment wonderen doen. Maar niet elke gemoedstoestand is ontvankelijk voor lovende woorden. Aan zwaar gedeprimeerde mensen is een compliment niet besteed. Aan gestreste mensen ook niet. Als de ontvanger uitbundig of melig is, zeg dan niets. Uw woorden zijn parels voor de zwijnen. Stampt de ontvanger boos door de gang, wacht dan tot de woede bekoeld is. Doe dat zeker als de woede voor jou is bedoeld. Dan boomerangt het compliment als een verwijt terug. „Dus jij vindt dat ik dat rapport dat jij had moeten maken goed heb geschreven? Bedankt.”

7Misbruik complimenten niet. „Hé, goed werk gisteren! Zou jij soms voor mij…” Gebruik twee keer deze constructie, en bij de derde keer is het ongeloofwaardig. Een compliment is een compliment, geen manier om iemand aan het werk te krijgen. Het werkt natuurlijk wel zo dat je harder werkt voor degene die je overlaadt met complimentjes. Maar het moet niet te doorzichtig worden. Hou die twee dingen gescheiden door er minstens een uur tussen te laten.

8Ontvang ze goed. Uitdelen is een kunst, maar kun je ze ook goed ontvangen? Relativeer niet, dan lijkt het alsof je de smaak van de complimentgever niet waardeert. Dus niet: „Ach, ja, het was maar een afdankertje / haastklus / puur geluk.” Zeg: „Dank je, wat leuk dat je dat zegt!” En verder niks.