Spoedprocedure heeft geen effect: morgen Duitse uitspraak over ESM

Het Duitse Constitutionele Hof dat morgen uitspraak doet over Duitse steun aan het ESM, het Europese noodfonds.
Het Duitse Constitutionele Hof dat morgen uitspraak doet over Duitse steun aan het ESM, het Europese noodfonds. Foto Reuters - Alex Domanski

Het Duitse Constitutionele Hof doet morgen gewoon uitspraak over de grondwettelijkheid van het ESM, het Europese noodfonds. CSU-zwaargewicht Peter Gauweiler probeerde met een spoedprocedure het oordeel uit te stellen, maar dat wees het hooggerechtshof vandaag af.

De uitspraak van het Constitutionele Hof (of Bundesverfassungsgericht) in Karlsruhe van morgen is van groot belang. Het hof van zestien rechters spreekt zich dan uit over of de Duitse steun aan het permanente Europese noodfonds grondwettig is. Als het oordeel luidt dat het de grondwet schendt, dan kan Duitsland - de belangrijkste bijdrager - het ESM niet ratificeren.

Verwachting is niet dat ESM neergehaald wordt…

Onze correspondent in Brussel, Caroline de Gruyter, schrijft vanmorgen in nrc.next:

“Weinigen verwachten dat het Hof oordeelt dat de werking van het noodfonds de Duitse grondwet schendt, en dat Duitsland dus dit ESM niet kan ratificeren. Weinigen denken evenmin dat de Hof een streep haalt door het Fiscal Compact dat eurolanden (en een paar niet-eurolanden) eerder dit jaar sloten om limieten aan staatsschuld en begrotingstekort in beton te gieten. Als dat gebeurt, is vrijwel al het euro-bluswerk van de afgelopen paar jaar voor niets geweest. Zonder Duitse ratificatie komt er geen ESM.”

… maar ook niet dat het Hof onvoorwaardelijk akkoord gaat

Maar het lijkt evenmin waarschijnlijk dat het Hof het ESM en de begrotingsafspraken klakkeloos goedkeurt. De Gruyter nogmaals:

“Velen verwachten dan ook dat het Hof morgen ja zegt, maar onder voorwaarden. Die voorwaarden kunnen neerkomen op een sterkere inbreng van het Duitse parlement bij de euro-besluitvorming – in elk geval voorlopig. Misschien gaan de rechters adviseren om de grondwet te wijzigen, waarvoor een referendum nodig is. Dat betekent opnieuw vertraging.”

Verzoek om uitstel omdat Duitse grondwet soevereiniteit garandeert

Gauweiler wilde met een spoedprocedure voorkomen dat het Hof morgen al uitspraak doet in de zaak. Volgens hem zit het steunen van het ESM de in de Duitse grondwet gegarandeerde soevereiniteit in de weg. Hij kreeg bijval van 37.000 handtekeningen van burgers die zich samenspanden in de vereniging ‘Meer Democratie’.