Spanje wil nog geen hulp ECB

Nu Europese hulp aanvragen, met z’n strenge voorwaarden? Even niet, zei premier Rajoy gisteren. Spanje weet: hij wil pas na de regioverkiezingen.

Omdat ook Spanje dreigde onder te gaan in de eurocrisis, is het tijd voor „grote stappen”, zo heeft de Spaanse premier Mariano Rajoy maandenlang geroepen. Europa moest de financiële markten duidelijk maken dat de euro „onomkeerbaar” is. Een pleidooi waaraan de Europese Centrale Bank (ECB) vorige week gehoor gaf door een nieuw, baanbrekend hulpprogramma te lanceren. Maar nu deze ‘bazooka’ er is, lijkt juist Rajoy er voor terug te schrikken hem te activeren.

Gisteren lichtte de centrumrechtse politicus deze ogenschijnlijke tegenstelling toe. In zijn eerste grote tv-interview sinds zijn aantreden, december 2011, vertelde hij „prudent” op het ECB-aanbod te willen reageren.

ECB-president Draghi wil probleemlanden helpen door hun staatsschuld op te kopen. Maar alleen als het betreffende land een formele hulpaanvraag doet bij het euronoodfonds ESM. Inclusief de „strikte voorwaarden” die daar bij horen.

„Vergelijk het met een hypotheek”, zei Rajoy gisteren tegenover een panel van vijf krantenjournalisten. „Daarbij teken je ook niet zonder eerst de voorwaarden goed te bestuderen.”

Een ruime meerderheid van de Spanjaarden weet al zeker dat hun land een hulpaanvraag zal doen, bleek zondag uit een enquête in dagblad El País. Maar Rajoy ontkende gisteren al een besluit te hebben genomen. Hij noemde het terugsnoeien van het begrotingstekort „veel belangrijker” dan een redding. „Ik moet er nog over nadenken.”

Als het tot een reddingsactie komt, wil Madrid minder strenge eisen dan eerder geredde eurolanden Ierland, Portugal en Griekenland. Ondanks de strenge taal van Draghi ziet Rajoy ruimte. Het is niet de ECB, stelde hij, maar de rest van de eurozone waarmee een Memorandum of Understanding moet worden opgesteld.

Rajoy verzet zich fel tegen versobering van de pensioenen en de werkloosheidsuitkeringen. Dit zou zijn toch al lage populariteit verder doen kelderen.

Onder druk van de markten en Brussel heeft Rajoy al veel verkiezingsbeloftes gebroken. Onder zijn eigen electoraat en binnen zijn eigen Volkspartij (PP) groeit de onvrede hierover. PP-partijbaronnen rebelleren openlijk. De regiopresident van Extremadura wil Rajoys btw-verhoging in de culturele sector neutraliseren met kunstsubsidies. Zijn collega Alberto Núñez Feijóo in Galicië wil illegalen – anders dan Madrid beveelt – niet uitsluiten van de openbare gezondheidszorg.

In politiek Madrid is de consensus dat de regering een hulpaanvraag wil vertragen tot na 21 oktober, als er verkiezingen zijn in Galicië, de thuisbasis van Rajoy – en in Baskenland, maar daar is het economische beleid minder belangrijk dan het autonomievraagstuk.

Zulk electoraal gemotiveerd getalm valt slecht in Europa. Rajoy stelde zijn begroting begin dit jaar al uit wegens regioverkiezingen in Andalusië. Dat leidde toen buiten Spanje tot veel onbegrip. Als de marktonrust terugkeert, zullen de Europese regeringsleiders Rajoy onder druk zetten om hulp te accepteren.