Samsom houdt afstand van Roemer - harde aanvaring tussen Rutte en Wilders

Het zit erop. De lijsttrekkers na afloop van het slotdebat. Screenshot NOS

PvdA-leider Diederik Samsom blijft weigeren zich vast te leggen op samenwerking met de SP. Dat bleek vanavond tijdens het slotdebat van de NOS. SP-leider Emile Roemer zocht toenadering tot Samsom, maar die benadrukte vooral de verschillen met de SP.

Roemer schilderde de PvdA af als een ‘SP light’, en stelde dat de twee partijen na de verkiezingen moeten gaan samenwerken. De PvdA moet niet in zee gaan met de ‘rechtse heren’, zei Roemer. “Sociaal beleid uitvoeren zonder de SP gaat u niet lukken”, hield hij Samsom voor. Roemer bepleitte een verbond tussen PvdA, SP en de vakbonden, en zei te vrezen voor een paars kabinet.

De PvdA-leider hield afstand en benadrukte de verschillen tussen PvdA en SP op het gebied van arbeidsmarktbeleid. De PvdA neemt maatregelen die de SP niet aandurft, zei Samsom. Zo wil de PvdA de werkgever verantwoordelijk maken voor de eerste zes maanden van de WW, zodat die er een belang bij heeft dat een ontslagen werknemer snel weer aan het werk komt.

Roemer zei zulke maatregelen wel aan te durven, maar ze simpelweg niet goed te vinden. Roemer en Samsom kibbelden verder over maatregelen rondom de verhoging van de AOW-leeftijd en de uitkering voor jonge gehandicapten.

NRC-politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet:

Twitter avatar thijsniemant T Niemantsverdriet Het lukt Roemer niet om Samsom het lastig te maken op onderwerpen waar dat een half jaar geleden nog gelukt was: AOW, pensioenen. #nosdebat

Samsom herhaalde dat SP en GroenLinks het dichtst bij de PvdA staan, en dat de VVD heel ver weg staat. “Ik werk graag met u samen, maar de kiezer gaat er nu eerst over”, zei Samsom tegen Roemer.

“Een zekerheid hebben we, zeg ik met pijn in het hart: u en ik halen samen geen 76 zetels.”

Onze politiek redacteur Thijs Niemantsverdriet vindt dat Roemer zijn laatste kans om Samsom aan te pakken niet heeft benut:

“Roemer had een uitgelezen kans vanavond om Samsom nog een keer flink aan te pakken, maar het lukte hem niet de PvdA-leider ook maar enigszins in de hoek te krijgen. Dit was zijn laatste kans en die heeft hij niet gegrepen.”

Harde aanvaring Rutte en Wilders

PVV-leider Wilders en premier Rutte kwamen hard met elkaar in aanvaring gekomen over de eurocrisis. Volgens Wilders heeft Rutte de ‘visie van een struisvogel, de ruggengraat van een mossel en de betrouwbaarheid van een pinokkio’. De garantie van de premier dat Griekenland geen geld meer krijgt, is nog een dag geldig, voorspelde Wilders. Daarna zal Rutte weer cheques tekenen, zei hij.

Rutte antwoordde dat Wilders juist spelletjes speelt met het spaargeld van Nederlanders met zijn pleidooi om uit de Europese Unie te stappen en de euro weer in te wisselen voor de gulden. “Het is schadelijk wat u doet.” De VVD-lijsttrekker zette Wilders neer als wegloper, die eerder wegliep uit de VVD, het Catshuis en nu de EU wil verlaten. “Ik hoop van harte dat u het einde van het debat nog meemaakt.”

Wilders probeerde Rutte te verleiden tot een deal waarbij het kabinet geld dat is bestemd voor het noodfonds voor de euro ESM niet overmaakt, maar stort in de Nederlandse pensioenfondsen. Dan worden ouderen niet gekort op hun oudedagvoorziening. Ook dat veegde Rutte van tafel. Dan zouden heel veel pensioenfondsen juist in de problemen komen, omdat zij veel geld hebben belegd in zuidelijke eurolanden.

‘Wilders weg uit centrum macht’

Wilders kreeg er flink van langs van Rutte en Buma en doet duidelijk even niet meer mee na morgen, concludeerde onze politiek redacteur Huib Modderkolk na het debat:

“U staat aan de kant, zegt Rutte tegen Wilders tijdens het slotdebat. En ook Sybrand Buma (CDA) deelt Wilders een verbale tik uit. Voor het eerst wordt duidelijk zichtbaar dat Wilders zijn plek in het centrum van de macht kwijt is. Zijn kiezers zullen het hem nauwelijks aanrekenen, maar in de Haagse werkelijkheid geldt: wie breekt, betaalt. Dat voelt Wilders nu ook.”

CDA-leider Sybrand van Haersma Buma daagde zijn PvdA-collega Diederik Samsom uit te kiezen voor de Franse lijn, waarbij het niet zo nauw wordt genomen met de begrotingsdiscipline, of voor de strenge lijn van CDA-minister Jan Kees de Jager en landen als Duitsland.

Samsom, die onlangs een telefoongesprek voerde met de Franse president François Hollande, noemde het een misvatting dat Nederland zou moeten kiezen tussen Parijs of Berlijn. “We moeten samenwerken en geen landen tegen elkaar uitspelen.” Bovendien houdt Hollande zich aan de Europese begrotingsnorm van drie procent, voegde Samsom eraan toe. Ook verhoogt Hollande de belastingen relatief weinig, zei Samsom.

‘Samsom en Rutte maakten geen fouten’

Onze politiek redacteur Erik van der Walle trekt een aantal conclusies over het slotdebat van vanavond:

“Eindconclusie: Roemer herstelde zich goed, na een slecht moment over de AOW en mislukte flirt met de PvdA. Samsom wist zich weer boven de partijen te nestelen en maakte geen fouten. Rutte maakte een betere indruk dan zijn laatste televisieoptredens: leek zijn oude enthousiasme weer enigszins gevonden te hebben. Pechtold maakt een wat fletse indruk; Buma viel iets meer op, hoopte met zijn oproep aan het eind voor een sterk midden nog extra steun te verwerven. Conclusie is ook dat dit qua organisatie het slechtste debat was; veel te weinig echt debat.”

nrc.nl hield vanavond een liveblog bij over het slotdebat met duiding van onze politiek redacteuren. Lees het liveblog hier terug.