PvdA en VVD blijven nek-aan-nek – fouten vermijden belangrijk in slotdebat

Een groepsfoto van de lijsttrekker met debatleider Rick Nieman bij het Carré-debat. Foto Hollandse Hoogte / Michiel Wijnbergh

Na weken van debatteren en grote schommelingen in de peilingen nadert het einde van de campagnetijd. In het traditionele NOS-slotdebat krijgen de lijsttrekkers vanavond nog één kans de zwevende kiezer aan zich te binden. Wat kunnen zij nog doen?

Verschil tussen VVD en PvdA ‘nihil’

Net als twee jaar geleden lijken enkele tienduizenden stemmen te gaan bepalen wat de grootste partij wordt. In twee nieuwstee peilingen is de VVD net iets groter dan de PvdA. Zowel in de peiling van EenVandaag als die van TNS Nipo staat de VVD op 35 zetels en de PvdA op 34.

Bij EenVandaag betekent dat een kleine winst van een zetel voor de VVD, en vier zetels voor de PvdA. Bij TNS Nipo is de winst voor VVD en PvdA respectievelijk een en acht zetels. Daarbij benadrukt TNS Nipo zdat het verschil tussen VVD en PvdA nihil, oftewel “too close to call” is.

zoveel mogelijk ‘de nul houden’

Erg veel te winnen is er waarschijnlijk niet voor de lijsttrekkers vanavond, zo verwacht politiek redacteur Erik van der Walle, het is vooral zaak om “de nul te houden”, oftewel zo weinig mogelijk fouten te maken:

“Er is al zoveel gedebatteerd, en zeker met maar liefst elf lijsttrekkers wordt het waarschijnlijk een versnipperd geheel met veel herhalingen van zetten. Het zal niet erg de diepte in kunnen gaan. Vooral voor Rutte en Samsom is het zaak om geen fouten te maken en te hopen op een fout van de ander.”

nek-aan-nekrace versus kleine partijen versterken

Beide premierskandidaten hebben er belang bij om de nek-aan-nekrace te benadrukken om de laatste zwevende kiezers over de streep te trekken. De anderen zullen benadrukken dat PvdA en VVD toch samen in een kabinet belanden en dat het versterken van kleine partijen strategischer is, zo schrijven Camil Driessen en Mark Kranenburg vandaag in NRC Handelsblad:

“Rutte moet zijn staatsman-allure vinden en uitventen. Samsom, die geen bestuurservaring heeft, moet laten zien dat hij het premierschap aankan. Strategisch gezien laat het debat van vanavond zich volgens de insiders makkelijk uittekenen.”

Winnen helpt in de ochtendkranten

Volgens de 45 politieke insiders die NRC Handelsblad tijdens de campagne heeft geraadpleegd maakt de grote groep zwevende kiezers het debat wel relatief belangrijk:

“Als je het slotdebat verpest heb je er last van. Het winnen helpt in de ochtendkranten op verkiezingsdag.” - Insider met confessionele achtergrond

Een linkse strateeg ziet het zelfs als een bepalend moment:

“Ditmaal zal het slotdebat bepalen welke partij de grootste wordt (VVD of PvdA) en welke partij met die twee de kern van een nieuw kabinet zal vormen.”

Het slotdebat wordt vanavond om 21.40 uitgezonden op Nederland 1.