Moord is prima, maar bloot is taboe in games

Gaming is allang geen kinderspel meer, maar seks vormt nog altijd een groot taboe in de wereld van videogames. Een erotisch spel uit Amsterdam is in de ban gedaan. „Het is nu eenmaal geen plek voor porno.”

Vijftig tinten grijs al uit? Het ‘zinderende boek’ over een vrouw die zich gewillig laat gebruiken voor mannelijke sm-fantasieën is de laatste superhit in boekenland. Pikant onderwerp, maar verslonden door menig lezeres; het eerste deel uit de erotische trilogie van E.L. James is momenteel de best verkochte titel bij boekhandel AKO, gevolgd door de opvolger Vijftig tinten donkerder.

Vergelijk die ontvangst eens met een titel uit een andere en voor het grote publiek wat minder bekende entertainmentsector, Seduce Me (Verleid mij). Een videogame rond flirten en seks, waarbij de speler in een jetsetdecor vrouwen benadert en hen door het spelen van ‘minigames’ in bed probeert te krijgen. Hoe verder je bent in het spel, hoe bloter de handgetekende beelden van studio No Reply Games uit Amsterdam, tot scènes van heftig copulerende stelletjes aan toe.

Kort samengevat is Seduce Me een erotisch spel met pornografische afbeeldingen. Maar extreem als in Vijftig tinten grijs of platvloers zoals de meeste porno wordt het nooit. Het tekenwerk heeft een onmiskenbare artistieke kwaliteit en de makers hebben hun best gedaan om van de personages in het spel mensen van vlees en bloed te maken.

Toch is dit erotische spel voorlopig niet te spelen voor het publiek. Het zou te koop zijn via webwinkel Steam Greenlight, maar daar werd het begin september na veel ophef in de ban gedaan. Greenlight is het nieuwe zusje van het populaire Amerikaanse downloadkanaal Steam, waarbij het publiek kan stemmen – gebruikers geven ‘het groene licht’ – over welke games op het winkelkanaal mogen verschijnen.

„Ons spel heeft er in totaal een uur opgestaan”, zegt Miriam Bellard in een Amsterdams café. De Nieuw-Zeelandse werkte in Nederland bij game-ontwikkelaar Guerrilla Games, bekend van schietspel Killzone. Seduce Me is de eerste titel die zij onder de noemer No Reply Games maakt. „Meteen na het plaatsen kwam er een golf van heftige reacties van Greenlight-bezoekers, webpagina’s lang, en na zestig, zeventig minuten de mededeling van Steam dat onze game van het kanaal af werd gegooid.”

Een officiële reden werd niet gegeven, maar het spel zou een nogal vage regel hebben overtreden: your game must not contain offensive material. Bellard: „De seksuele content van Seduce Me was kennelijk aanstootgevend, ondanks het feit dat een kleine meerderheid van het publiek de game ‘groen licht’ had gegeven.”

Sinds de ban verspreidt de discussie over Seduce Me zich als een olievlek over gamingwebsites, en buitelen voor- en tegenstanders van seks in games over elkaar heen. De reacties gaan van grof naar subtiel, en van begrip voor Greenlights houding („Het is nu eenmaal geen plek voor porno”) naar steun voor het spel.

„Dit is dus kennelijk je lot als je de status-quo aantast”, zegt Bellard. „We hadden natuurlijk wel iets van een reactie verwacht, maar dit incident is echt geëxplodeerd. Je weet dat er conservatieve krachten op de loer liggen en dat bepaalde groepen in de samenleving seksualiteit liever op de achtergrond houden. Maar deze situatie is buiten proportie: erotische content in andere media is zo geaccepteerd, denk aan literatuur of film. In games zijn we daar kennelijk nog niet klaar voor.”

Bellard noemt de gaming-industrie dan ook „onvolwassen” – een kwalificatie die veel bijval krijgt van journalisten die schrijven over videogames. De geschiedenis van het stripboek vormt een interessant tegenvoorbeeld: net als games begonnen als tijdverdrijf voor kinderen, groeide het langzaam maar zeker uit tot een medium dat zowel jong als oud wist te bekoren. Vandaag de dag zijn erotische strips de normaalste zaak van de wereld, net als niet-erotische strips waarin op literaire manier de menselijke seksualiteit wordt onderzocht. Games daarentegen zijn duidelijk nog niet zo ver in hun onderwerpkeuze.

Al valt de keuze van Steam Greenlight te begrijpen. Het is immers hún platform, het bedrijf hanteert daarbij simpelweg de eigen regels, zo wordt op verschillende websites naar voren gebracht. Steam is bovendien niet de enige winkel die erotica weert. Apple’s App Store, de grootste online softwarewinkel, is volledig gevrijwaard van blote mensen, net als andere grote online gamedistributiekanalen als Sony’s Playstation Network en Microsoft’s Xbox Live. De consensus over dit onderwerp is dus sectorbreed: niemand ondersteunt erotica.

Iets erotisch maken voor dit soort webwinkels is dus vragen om problemen? Bellard schudt het hoofd. „Het ligt iets subtieler dan dat. Er is een culturele component: in Japan zijn erotische en pornografische games de gewoonste zaak van de wereld. En ook in het Westen zijn voorbeelden te vinden van games waarin seksualiteit expliciet aanwezig is: denk aan de seksscènes uit [het actiespel] The Witcher II. Die titel wordt gewoon via Steam verkocht, zonder enige ophef, waardoor wij het idee hadden dat Seduce Me daar, in een wat liberalere omgeving, ook een plek had kunnen krijgen.”

En wat vindt Steam Greenlight intussen van de heisa rond hun ban? Na een tijdje stommetje spelen volgt een algemeen statement over hoe zij Steam „niet zien als plek voor erotische content”, zonder te vertellen waarom. Op de specifieke zaak rond Seduce Me gaat het downloadkanaal niet in, behalve dat op de website inmiddels wordt aangegeven dat de spelregels voor Greenlight „opnieuw worden bekeken”.

Alles blijft dus bij het oude: erotische games blijven een marginale rol spelen, grote Amerikaanse gaming-firma’s blijven roomser dan de paus en gaming als geheel blijft zitten met een grote ethische paradox. In de woorden van één van de commentatoren in de discussie over Seduce Me: „Iedere koter kan aan spellen komen waarin je iemands hoofd virtueel tot pulp kunt knallen, maar de hemel verhoedde dat ze een tepel te zien krijgen.”