Knödelsoep eten bij prins Charles

De Britse kroonprins Charles is verknocht aan de Roemeense regio Transsylvanië. In zijn kielzog volgen steeds meer toeristen – op zoek naar het simpele platteland.

Viscri is een boerendorp in het hart van de Roemeense streek Transsylvanië zoals dat ruim vijftig jaar geleden nog overal in Europa te vinden was. Hooien gebeurt met een zeis. Melken met de hand. De schapen wonen in een stal naast het huis. Een groot deel van de huishoudens haalt water uit de gedeelde put. Sinds september vorig jaar zijn ze aangesloten op riolering. ’s Avonds breien vrouwen op de bankjes voor de huizen mutsen en sokken.

En eens per jaar maakt de Britse kroonprins hier lange wandeltochten door het glooiende heuvellandschap. Prins Charles verloor eind jaren negentig zijn hart aan het Roemeense landleven. De prins zou een verre bloedverwant zijn van Vlad de Spieser, de vijftiende-eeuwse vorst die waarschijnlijk de inspiratie was voor de roman Dracula van Bram Stoker. Hij noemde zijn eerste bezoek ‘overweldigend’ en voelde zich direct thuis in Transsylvanië. Zes jaar geleden kocht hij een achttiende-eeuwse boerderij in Viscri. Hij komt er privé, met een entourage van een man of tien, inclusief Roemeense security. Onaangekondigd, maar meestal in mei, als de weidebloemen bloeien. De regio valt onder de bescherming van het Europese Natura 2000. Er komen bruine beren en wolven voor.

Prins Charles weet veel van bloemen en geniet van de afzondering, zolang het lukt om met valse geruchten de pers op een afstand te houden. „Zodat hij ook eens gewoon tegen een boom kan plassen”, vertelt Cornel Stanciu. Hij begeleidt wandel- en fietstochten door de regio en is met de prins op pad geweest. Zoals de meeste van zijn streekgenoten spreekt de gids en truffelverzamelaar alleen lovend over de hoogheid. Hij is bescheiden, grappig, en hij herinnert zich altijd de vorige ontmoeting.

In het kielzog van de prins is het aantal toeristen dat het dorp aandoet verveelvoudigd. ’s Zomers rijden tegenwoordig campers met buitenlandse kentekens af en aan – in hun eerste of tweede versnelling vanwege de kuilen in de weg. De Britten, Fransen en Duitsers nemen foto’s van muurschilderingen, watertroggen en boerenhoeves. Ze vinden het prachtig als ze opzij moeten voor een paard-en-wagen of kudde schapen.

Van een achtergebleven dorp, verlaten door de oorspronkelijke bewoners, is Viscri een trekpleister geworden. Er zijn meerdere pensions geopend. Aan de hekken bij het begin van het dorp hangen zelfgemaakte vilten sloffen en herdersmutsen te koop. Boeren doen met EU-subsidie aan landschapsbeheer, om de biodiversiteit te behouden. Het komt erop neer dat ze vooral door moeten gaan met hun traditionele methoden. Geen maaier achter de trekker, alsjeblieft.

Met de koop en restauratie van twee huizen probeert prins Charles een bijdrage te leveren aan het behoud van traditionele architectuur en de ontwikkeling van duurzaam toerisme. Als hij in de regio is koopt hij voedsel bij lokale producenten.

De blauwe boerderij van Charles heeft trekken van een openluchtmuseum. Boven zijn bed hangt een Duits borduurwerkje: Auch in dunkler Nacht Gottes Auge wacht. Ernaast een koekoeksklok met een houten huisje en een plastic voorkant, made in the USSR. Sporen van de prins zelf ontbreken.

Tibor Kálnoky heeft de boerderij van de prins gerestaureerd en doet het beheer ervan. Deze Transsylvaanse graaf probeert ook zijn eigen familiebezit te restaureren en zet zich in voor behoud van traditionele architectuur. „Prins Charles kijkt vooruit”, zegt hij. „Hij vindt dat de band tussen mens en natuur niet doorgesneden moet worden, zoals dat in het Westen wel is gebeurd. Hier is die nog intact.”

Charles heeft de visie die bij Roemeense politici ontbreekt, zegt Cornel Stanciu. „Die zal je niets positiefs horen zeggen over traditionele landbouw.” Stanciu beschouwt zichzelf principieel als een republikein. „Maar als je ziet hoe onze politici zijn zou ik ze morgen voor een koning inruilen. Dan weet je tenminste zeker dat je een opgeleid persoon met een goede opvoeding krijgt.”

Zo denken meer Roemenen erover. Een Transsylvaanse krant heeft al een keer een voorpagina gewijd aan ‘Charles van Roemenië’. Strekking van het artikel: als zijn moeder in het Verenigd Koninkrijk zo lang blijft zitten dat de troon net zo goed meteen naar Prins Harry kan, dan willen wij Charles hier wel.

Het was moeilijk om mensen de afgelopen jaren te laten inzien dat wat zij heel gewoon vinden, voor toeristen juist interessant is, vertelt Cristi Gherghicenu van lokale ontwikkelingsorganisatie Adept. „In het begin dacht iedereen ‘wie is er nu geïnteresseerd om mijn koeien thuis te zien komen?’ Maar buitenlanders vinden dat mooi. En je hoeft niet voor ze te koken als in een restaurant. Zet ze voor wat je zelf ook eet.”

Zijn ouders hebben inmiddels een goed lopend pension in Viscri. Zijn moeder serveert polenta, een groentenstoofschotel, lamsvlees en soep met knödels. Met door zijn vader gestookte palinka van appels.

Met zijn enthousiasme heeft prins Charles volgens bestuurders meer heeft gedaan dan met tien jaar reclamecampagnes had kunnen worden bereikt. Zelfs de Roemenen bekijken de streek nu anders. „Viscri en Saschiz stonden amper in de gidsen”, vertelt Jim Turnbull. Deze Schot was vroeger als consultant rurale ontwikkeling in de regio verantwoordelijk voor projecten voor organisaties als de Wereldbank. Ruim twee jaar geleden is hij in Saschiz, vijftien kilometer van Viscri, een bedrijf begonnen dat onder meer vlierbloesemsiroop en honing produceert. Hij is zijn geloof in gesponsorde goedbedoelde projecten in de loop der jaren verloren, vertelt Turnbull. „Je moet niet alleen huisvrouwen helpen hun jams te verkopen, maar proberen te zorgen voor substantiële economische ontwikkeling, willen regio’s aan armoede en verval ontkomen.”

In de weken dat de vlierbessenstruiken bloeien zijn 1.200 Roemenen uit omliggende dorpen druk met plukken. Tijdens de laatste oogst kwam prins Charles op bezoek. En inmiddels wordt de ‘Transsylvanian Spring Honey’ verkocht bij warenhuis Fortnum and Mason in Londen, de hofleverancier.