Hopen op foto's die de oorlog stoppen

Fotograaf Goran Tomasevic volgt de guerillastrijd in het belegerde Aleppo van binnenuit. ‘Ik bid veel, dat houdt me veilig.’

A Free Syrian Army fighter carries the body of a fellow fighter during clashes in Aleppo in this August 16, 2012 file photo. When some of the rebels took over a government position a few of their fighters were killed by government forces. Five rebels decided to go on a rescue mission to recover the bodies of their comrades. I went with them. We were literally crawling for 150 meters. They used a long stick, on which they attached a hook to drag the bodies a few meters off the street and into very narrow alleyways. Then carried the bodies through the streets, passing them to one another through the holes in the buildings. The whole process took about 4-5 hours; it was a really long day. The bodies will be sent back to the families. One of the bodies was of the brother of one of the fighters. REUTERS/Goran Tomasevic/Files (SYRIA - Tags: CIVIL UNREST CONFLICT) ATTENTION EDITORS - PICTURE 14 OF 16 FOR PACKAGE 'INSIDE SYRIA WITH THE REBELS'
A Free Syrian Army fighter carries the body of a fellow fighter during clashes in Aleppo in this August 16, 2012 file photo. When some of the rebels took over a government position a few of their fighters were killed by government forces. Five rebels decided to go on a rescue mission to recover the bodies of their comrades. I went with them. We were literally crawling for 150 meters. They used a long stick, on which they attached a hook to drag the bodies a few meters off the street and into very narrow alleyways. Then carried the bodies through the streets, passing them to one another through the holes in the buildings. The whole process took about 4-5 hours; it was a really long day. The bodies will be sent back to the families. One of the bodies was of the brother of one of the fighters. REUTERS/Goran Tomasevic/Files (SYRIA - Tags: CIVIL UNREST CONFLICT) ATTENTION EDITORS - PICTURE 14 OF 16 FOR PACKAGE 'INSIDE SYRIA WITH THE REBELS' REUTERS

Redacteur Afrika

Volgens de Servische oorlogsfotograaf Goran Tomasevic is Aleppo een stad met twee gezichten. Sinds rebellen in juli delen van Syriës commerciële hoofdstad veroverden op het leger, wordt er in sommige wijken hevig gevochten. Stadsguerrilla tussen aan puin geschoten huizen.

Maar in de rest van Aleppo proberen inwoners hun normale leven te leiden, en te vergeten dat de oorlog steeds dichter bij sluipt. „De winkels zijn open, mensen lopen op straat en overal rijden auto’s”, zegt Tomasevic, die sinds eind juli voor persbureau Reuters in Aleppo werkt. „In de wijken waar gevochten wordt, zijn bijna geen mensen buiten. Af en toe zie je mensen naar huis gaan om spullen op te pikken. Er staan alleen lange rijen mensen te wachten voor de bakkerijen.” Vanwege voedseltekorten zijn veel bakkerijen gesloten. De rijen zijn een makkelijk doelwit voor de Syrische luchtmacht. Volgens Human Rights Watch bestookten gevechtsvliegtuigen de laatste weken tien bakkerijen, waarbij tientallen doden zijn gevallen.

Het is Tomasevic als een van de weinige buitenlandse fotografen gelukt om de belegerde stad binnen te komen, met hulp van de rebellen. „We hadden alles georganiseerd voordat we Syrië in gingen. Leden van het Vrije Syrische Leger wachtten ons op aan de andere kant van de grens. Zodra we waren overgestoken, gingen we naar een rebellenkamp, waar we een commandant ontmoetten met de naam ‘Leraar’. Dezelfde dag nog wisten we bij de frontlinie in Aleppo te komen.”

Tomasevic volgt verschillende eenheden van het Vrije Syrische Leger in hun strijd. Hij zit ze dicht op de huid, wat leidt tot indringende, dynamische foto’s die de kijker midden in de gevechten plaatsen. We zijn erbij als sluipschutters vanuit een zweterig flatje met zware gordijnen militairen onder vuur nemen. We volgen rebellen die door nauwe steegjes rennen en door gaten in gebouwen klimmen om de lichamen van omgekomen kameraden op te halen. En we zien hoe ze zich tijdens een gevechtspauze vermaken met een vogelkooi.

De foto’s laten zien dat de rebellen een klassieke guerrillastrijd uitvechten. „Het zijn stadsguerrilla’s – jonge burgers, sommige nog maar zestien of zeventien – met geweren, raketwerpers, en wat luchtafweergeschut, die vechten tegen het veel beter uitgeruste Syrische leger.” Het leger bestookt door rebellen ingenomen wijken met mortiervuur en luchtaanvallen, wat tot veel burgerdoden leidt.

Tomasevic is een ervaren oorlogsfotograaf. Hij werkte in Irak en Libië. In Aleppo zijn de omstandigheden moeilijk, zegt hij. Als eerste complicatie noemt hij niet het geweld, maar de temperatuur. „Het is ongelooflijk heet, zeker met een kogelwerend vest. Dat maakte het volgen van de rebellen, waarbij ik soms hard moet rennen, extra zwaar.” Om de risico’s te beperken, plant hij zijn dagen. Hij probeert erachter te komen welke eenheid naar de frontlinie gaat en stippelt zijn route zorgvuldig uit. „En ik bid veel, dat houdt me veilig.”

Een van de meest indringende foto’s, die deze krant eerder publiceerde, maakte hij na een luchtaanval twee weken geleden. Handen grijpen tussen het steengruis naar het levenloze lichaam van een jong meisje, een baby nog, grijs van het stof. „Dat was een erg slecht moment. Ik dwing mezelf dan te herinneren dat het mijn werk is deze dingen aan de wereld te tonen. Ik hoop dat mijn foto’s helpen om de oorlog te stoppen.”