China zwijgt na verdwijning leider

Volgende maand zou hij de nieuwe sterke man van China moeten worden. Maar Xi Jinping is opeens spoorloos. Heeft hij een hartaanval gehad of speelt er iets anders?

Vicepresident Xi Jinping
Vicepresident Xi Jinping Foto AFP

Waar is Xi Jinping, de vicepresident en gedoodverfde nieuwe leider van China? Nadat maandag een vierde afspraak met een buitenlandse gast onverwachts werd afgezegd wordt op het Chineestalige internet, op de ambassades en op Chinese mediaredacties gespeculeerd over de raadselachtige verdwijning van de 59-jarige Xi uit het openbare leven sinds 1 september.

„Niets is triviaal’’, is een uitspraak van Mao Zedong als het gaat om de internationale contacten van de leiders van de Communistische Partij. Dat geldt dus ook voor de vraag waarom Xi zorgvuldig geplande ontmoetingen met achtereenvolgens Hillary Clinton, een Russische delegatie en de Singaporese premier Lee afzegde.

Om de speculaties de kop in te drukken nodigde het Chinese ministerie van Buitenlandse Zaken de buitenlandse media uit voor een fotosessie van Xi met de Deense premier Helle Thorning-Schmidt. Het evenement werd ook afgelast. Nog merkwaardiger werd de situatie toen zelfs werd ontkend dat de bijeenkomst überhaupt zou plaatsvinden.

Het gissen naar het waarom van Xi’s ‘no shows’ kwam toen goed op gang. Hij zou zijn enkel hebben verzwikt tijdens een voetbalwedstrijd met zijn bewakingsteam of zijn rug hebben geblesseerd bij een duik in het zwembad. Chinese journalisten die daar niet over mogen berichten denken dat er iets ernstigers aan de hand is. Xi zou na een lichte hartaanval in het Pekingse legerziekenhuis Nummer 301 zijn opgenomen, is een op de redacties van kranten als Peking Nieuws en het Oosters ochtendblad van Shanghai de inschatting. De Chinese media is verboden ook maar een karakter aan de zaak te wijden en de censuur heeft alle verwijzingen naar Xi Jinping geschrapt.

De geheimzinnigheid waarmee het doen en laten van de hoogste leiders is omgeven versterkt samenzweringstheorieën. Xi zou gewond zijn bij een aanslag van de aanhangers van zijn afgezette concurrent Bo Xilai en op sterven na dood zijn.

Navraag op het ministerie van Buitenlandse Zaken en andere instanties over Xi’s verblijfplaats levert niets op, omdat alle informatie over de hoogste partijleiders, tot de echte kleur van hun haar toe, valt onder de wetten op het staatsgeheim.

In de Chineestalige (internet-)media in het buitenland werd deze ondoorzichtigheid niet voor het eerst scherp bekritiseerd. En er werd op gewezen dat het raar is dat er nog steeds geen definitieve datum voor het achttiende Partijcongres is vastgesteld. Mogelijk heeft dat toch te maken met Xi's verdwijning uit de schijnwerpers.