Brieven

Wetenschap lijkt alleen nog iets voor narcisten

Een vakgenoot is onlangs gestopt met de wetenschap. Deze persoon was een slachtoffer van Diederik Stapel. Totdat een wetenschapper echt met een half-automatisch pistool aan de slag gaat, moet de pers het doen met slachtoffers die gedemotiveerd zijn geraakt naar aanleiding van een spraakmakende fraudezaak.

Ik zie veel vaker uitstekende onderzoekers uit zichzelf stoppen omdat ze gedemotiveerd zijn geraakt. Sterker nog, ik zie vaker uitstekende onderzoekers vrijwillig stoppen, dan middelmatige onderzoekers. Die geniale oud-collega’s van me halen normaal gesproken de krant niet. De les die we van deze mensen kunnen leren is echter te belangrijk om te negeren: de meest talentvolle onderzoekers raken gedemotiveerd in het huidige wetenschappelijke klimaat. Wij die overblijven zijn de subtoppers met een narcistische persoonlijkheidsstoornis.

Newton heeft eens uitgerekend waarom hemellichamen zich in ellipsen bewegen. Toen hij klaar was, borg hij zijn notities op. Hij wist het antwoord, en daar was het hem om te doen. Pas toen drie mannen met te grote ego’s tegen elkaar gingen wedden wie als eerste kon verklaren waarom hemellichamen zich in een ellips bewegen, en een van deze schreeuwlelijkerds de rest te slim af probeerde te zijn door Newton om hulp te vragen, dook Newton zijn notities weer eens op om te kunnen helpen.

De Newtoniaanse wetenschapper, die uit nieuwsgierigheid gedreven onderzoek doet, werkt niet meer op onze universiteiten. De schreeuwlelijkerds, die kennis willen verzamelen om als eerste te roepen dat ze iets ontdekt hebben, wel. Ze komen op tv, in de krant, en als echt niemand hun stukjes wil lezen, dan schrijven ze een blog. De uit nieuwsgierigheid gedreven onderzoeker vindt ons, de narcistische subtoppers die in de wetenschap werken voor persoonlijk succes, niet leuk om mee te werken. Dus is onze geniale oud-collega inmiddels iets anders gaan doen. En als er over een tijdje iemand aan de deur van de universiteit komt kloppen om hulp te vragen voor het oplossen van een probleem, dan ligt niet alleen het antwoord niet meer klaar, maar de persoon die het antwoord kon geven, die werkt er niet meer.

Daniël LakensAssistant Professor in Applied Cognitive Psychology, School of Innovation Sciences, Technische Universiteit Eindhoven