Opinie

Elizabeth zweeft

Ik zou Elizabeth dus helpen met de Stemwijzer. Ik las de vragen voor, verklaarde soms een woord, zoals ‘orgaandonor’. Zei dat ze kon kiezen welke onderwerpen haar extra aan het hart gingen. Maar zij vond alles even belangrijk. Alleen het aantal Kamerleden en moskeeën liet haar koud.

Dat laatste zou je opmerkelijk kunnen vinden, omdat Elizabeth, onze schoonmaakhulp, bij de laatste verkiezingen PVV stemde. Toen ze deze lente uit de kast kwam, toen kregen we, zoals hier eerder beschreven, de slappe lach. Elizabeth is namelijk zwart, 57 jaar oud en afkomstig uit het Zuid-Afrika van de apartheid: een nogal atypische Wilders-fan.

Met moslims had haar stem dan ook niets te maken. Ze verdient 900 euro per maand als schoonmaakster. Een deel daarvan in een ziekenhuis, waar ze nog maar enkele uren welkom is, de rest in huizen. Elizabeth klaagt over eenzaamheid. Ze zou graag eens met iemand op een terrasje zitten, maar ze ervaart een soort glazen muur tussen zichzelf en de anderen. Als Zuid-Afrikaanse heeft ze een antenne voor die dingen, zegt ze, ze weet zeker dat het deze keer aan haar armoede en ongeletterdheid ligt. „Je voelt je permanent gekleineerd.”

Geert Wilders leek twee jaar geleden gewoon de enige die erkende dat zij er wás.

„En de SP dan?”, vroeg ik.

„Wat is dat?” reageerde zij nog maar een half jaar geleden. Wilders’ luidruchtigheid had haar doof gemaakt.

Dus vorige week kregen we het over de Stemwijzer. Omdat ze geen kranten kan lezen, volgt Elizabeth alle debatten op televisie. „Ik wil Rutte een tweede kans geven”, zei ze, al helemaal in debattaal. Wilders had volgens haar „geen goede uitstraling” meer. En dat was dat.

Toen dus: de Stemwijzer.

„Wat vind je van mijn hersenen?”, onderbrak ze me bij het voorlezen steeds onzeker. „Doe ik het goed?”

Ik zei prima, en dat het trouwens geen quiz was.

Bij de vraag over het eigen risico bij huisartsen hapte ze geschokt naar adem. Maar de uitslag vonden we dan weer erg grappig. Op één stond de Christenunie. Op twee hijgde alweer de PVV. Drie: GroenLinks Vier: Partij voor de Dieren. En vijf: SP. De PvdA stond pas op zeven, de VVD maar liefst op de negende plaats.

Mooi, zei ze. „Dan stem ik toch maar op de VVD.”

De logica van de meeste kiezers.

„Of misschien SP”, vervolgde Elizabeth. „Want Rutte blijft een bange vogel.”

Deze woensdag gaan we samen stemmen. Ze wil dat ik haar buiten de kandidatenlijst nog even voorlees. „Weet je het wel zeker?”, waarschuwde ik gemeen. „Want als je weer van gedachten verandert, wijs ik je iedere partij aan, maar niet de PVV.”

Weer de slappe lach.

En het kon haar niet schelen. Als ze maar een keertje iemand naast zich had.