Hilarische, goedkope glamour

Het Filmfestival van Venetië was dit jaar van behoorlijk niveau. Een superglossy pornodelirium strijdt met diverse godsdienstfilms om de Gouden Leeuw.

‘Spring Breakers’, v.l.n.r. Rachel Korine, Selena Gomez, Ashley Benson, James Franco en Vanessa Hudgens.
‘Spring Breakers’, v.l.n.r. Rachel Korine, Selena Gomez, Ashley Benson, James Franco en Vanessa Hudgens.

Toch nog echte glamour, en relevantie. De 76-jarige acteur-regisseur Robert Redford staat garant voor beide, zeker als hij Shia LaBeouf (26) meeneemt: jeugdidool, intelligent én getalenteerd.

Redford arriveerde gisteren op de 69ste editie van het filmfestival van Venetië met The Company You Keep, waarin hij als een van moord beticht, gewezen lid van de linkse terreurbeweging The Weatherman op de vlucht slaat wanneer een lokale journalist (LaBeouf) na dertig jaar zijn ware identiteit onthult. Met LaBeouf en de FBI op de hielen probeert hij zijn naam te zuiveren.

Het is een bedachtzame, rustige achtervolgingsfilm, maar in de persconferentie na afloop schoot Redford president Obama ‘te hulp’: op een manier die de Republikeinen eerder plezier deed. Redford stelde dat de „ideeën en doelen” van The Weatherman „absoluut juist” waren – hij is nog diep ontroerd over de altruïstische idealen van toen. Dat gold ook voor tegenspeler LaBeouf, die dat heilige vuur mist bij zijn Twittergeneratie. „Maar in Bobs tijd werden jongeren in de jungle gedropt om op Vietnamezen te schieten. Nu zijn we alleen maar platzak.”

Er was in Venetië nog een film in competitie die vastlegde hoe de revolutie indertijd verzandde. In het sfeervolle Après Mai kijkt de Fransman Olivier Assayas (57) terug op de vroege jaren zeventig, toen scholieren radicale actie voerden terwijl iedereen eigenlijk al zijn eigen weg ging: in sektarische politiek, terreur, drugs, mystiek, kunst of gewoon een carrière. Een film die fraai dooft in berusting, zoals het leven zelf.

Een kanshebber voor de prijzen? Venetië maakt de balans op van de 69ste editie, onder de nieuwe directeur Alberto Barbera. Zijn debuut moest ‘lean and mean’ zijn. Exclusief. Substantie boven glamour of sterren.

Zijn voornemens lijken eerder een met Italiaanse bravoure gemaskeerde bezuiniging. Alles voelde dit jaar schraal aan: het aantal films, bezoekers, borrels en glimpapier. Alleen The Master had dit jaar de mix van kwaliteit en glamour van titels als Shame, The Ides of March, A Dangerous Method, Carnage en Tinker, Tailor, Soldier, Spy in 2011. Terrence Malicks To The Wonder werd terecht onthaald op boegeroep. Toch verschilt Barbera’s selectie niet radicaal van die van voorganger Müller: een bekeken mix van auteursfilms, Italiaanse bijdragen en een snufje Aziatisch genre en cult. Al met al een diverse, toegankelijke editie van behoorlijk niveau.

De Koreaan Kim Ki-duk bleek na een creatieve impasse weer in vorm met Pièta, een van zijn wrede, spirituele verlossingsfabels over een eenzame bruut die schuldenaars kreupel slaat voor verzekeringsgeld, tot zich een vrouw meldt die zich zijn moeder noemt. In Thy Womb vertelde de Filippijnse specialist in armoe en verloedering Brillante Mendoza een onverwacht lyrisch en ontroerend verhaal over een kinderloos visserspaar uit het islamitische zuiden: een gevaarlijke outsider.

Het stijlvol magisch-realistische overspeldrama Izmena uit Rusland maakte indruk, evenals de knap gecomponeerde, nogal plechtstatige apocalyptiek van La cinquième saison: een dorp in de Ardennen vervalt tot barbarij wanneer de natuur in staking gaat.

De paparazzi moesten zich deze week behelpen met trashy glamour. Aangevoerd door Selena Gomez, vriendin van tieneridool Justin Bieber, schreed een groep vagelijk bekende meisjes van highschoolmusicals en Disney Channel over de loper. In de hilarische cultfilm Spring Breakers gaan ze volledig los als vier studentes die een fastfoodrestaurant overvallen om in Florida spring break te vieren, een lentebacchanaal van drank, drugs, seks en stampmuziek.

Vuilnisfilmer Harmony Korine bereikte in Rotterdam onlangs zijn esthetische nadir met het op groezelig VHS-tape gefilmde Trash Humpers: bejaarde hooligans copuleren met vuilnisbakken. De heldinnen van Spring Breakers zijn niet minder dom, maar veel mooier: Korine laat ze in zijn superglossy pornodelirium onvermoeibaar drinken, snuiven, kotsen, hossen, alsmede borsten en geschoren schaamdelen tonen – en daarna in realityshowtaal zuchten dat ze op „de meest spirituele plek op aarde” zijn beland. Wervelend gemonteerd, als Terrence Malick aan de speed, is het een maniakaal soort popart, of zo men wil een woeste satire op consumentisme, MTV en gangsterglamour. Want de vaart blijft erin door de komst van acteur James Franco halverwege als gangster Alien, een lugubere kindman met zilveren tanden. Tussen de coke, bankbiljetten en wapens herkent hij in de meisjes zijn ‘soul mates’.

Zoveel wansmaak valt meestal niet in de prijzen: jury’s bij grote festivals hebben er een handje van ontoegankelijke, ‘kwetsbare’ films te belonen, want die kunnen de publiciteit goed gebruiken. Dan wordt Ulrich Seidls Paradis: Glaube kanshebber: een extreem statische, perverse godsdienstoorlog tussen een invalide moslim en zijn fanatiek katholieke echtgenote in een naar Oostenrijks flatje.

Ook Mario Belocchio’s Italiaanse euthanasiefilm Bella addormentata krijgt een goede pers, al is het in Nederlandse ogen niet zo’n interessante debatfilm. Breed getipt wordt de glorificatie van het leven in een ultraorthodoxe joods sekte, Fill the Void. Een prijs voor dit pleidooi om de seksuele moraal een eeuw of twee terug te draaien zou alleen dragelijk zijn in combinatie met Spring Breakers.

Maar wie weet doen ze dit jaar iets origineels en krijgt de beste film gewoon de Gouden Leeuw: de verbluffend geacteerde Scientologyfilm The Master van Paul Thomas Anderson.