‘Er gaat een hele generatie kapot’

Ken Loach en Paul Laverty werken al vijftien jaar nauw samen. „Je moet zelf de grootste vijand zijn.”

Ken Loach
Ken Loach Foto AFP

Regisseur Ken Loach raakt zelf geen sterke drank aan, maar zijn scenarioschrijver Paul Laverty, met wie hij al jaren samenwerkt, kan een goed glas whisky wel waarderen. Laverty was dan ook degene die op het idee kwam om een film te situeren in de wereld van de exclusieve whisky’s, waar groot geld in omgaat, en waar de Schotse straatjeugd in The Angels’ Share graag een graantje van wil meepikken.

Laverty: „De wereld van whisky biedt veel mogelijkheden voor interessante verhalen. Het is de nationale drank van Schotland, dus je kunt spelen met allerlei stereotypen over Schotten. Voor de rijken is het een manier om hun status te laten gelden. Maar er komt ook enorm veel vakmanschap kijken bij het maken ervan. Jongeren in de stad hebben vaak nog nooit whisky geproefd en hebben geen idee hoe het gemaakt wordt, want dat vindt plaats op het platteland. Volop mogelijkheden voor een film dus.”

Loach: „In de film zijn we uitgegaan van de hele generatie jongeren die momenteel opgroeit zonder enig vooruitzicht. Ze hebben geen uitzicht op vast werk, op een huis, op een pensioen; in vele opzichten is er een verloren generatie ontstaan, hoeveel kwaliteiten ze ieder voor zich ook kunnen hebben. Dat wilden we laten zien. De whisky in de film is vooral een middel om een van die jongeren in aanraking te laten komen met werk, en met ambachtelijkheid. Werk is het allerbelangrijkste om een goed leven te kunnen opbouwen.”

Laverty: „Voor mij is dat het hart van de film: een man die wanhopig op zoek is naar werk, want werk betekent waardigheid.”

Loach: „De film is een komedie. Tenminste, ik hoop wel dat er af en toe gelachen wordt. Maar het is geen slapstick, de humor blijft verbonden met de personages. Daarom wilde ik laten zien dat de hoofdpersoon, Robbie, een gewelddadig verleden heeft. Dat wilde ik niet uit de weg gaan. Dat is juist een heel belangrijk aspect van de film.

„Het is natuurlijk stompzinnig dat er soms tonnen worden betaald door verzamelaars voor heel exclusieve whisky. Dat laten we ook zien in de film. We laten een rijke Amerikaan die geen idee heeft wat hij proeft opbieden tegen een Russische oligarch.

„Paul en ik werken al lang samen dus het gevaar in herhalingen te vallen ligt altijd op de loer. Daar kun je je tegen wapenen door jezelf steeds de allermoeilijkste vragen te blijven stellen. Je moet steeds naar je eigen ideeën blijven kijken vanuit het perspectief van je grootste vijand. Pas als een idee dan nog overeind blijft, is het misschien wel een goed idee. Wees de vijand. Wees die rechtse criticus die helemaal niets in je werk ziet en stel de vragen die hij zou stellen.”

Laverty: „We hebben een soort natuurlijk werkritme gevonden in de vijftien jaar dat we inmiddels samenwerken, waarbij we zwaardere films, zoals onze vorige film over Irak, Route Irish, afwisselen met lichtere kost zoals nu. Anders zouden we er zelf depressief van kunnen worden.”