Maar wie komt die boete van Roemer ooit innen?

Socialisten die de geldmannen (m/v) willen bezweren kunnen twee dingen doen. Zij gaan in eigen persoon naar hen toe, zoals de Franse presidentskandidaat François Hollande in april naar de Londense City toog. Londen is de favoriete broedplaats voor grensoverschrijdende fusies en overnames en de draaischijf voor beleggers en vluchtkapitaal dat straks geen Europese financiële transactiebelasting wil betalen. Met z’n „Ik ben niet gevaarlijk” heeft Hollande de bankiers willen geruststellen.

SP-lijsttrekker Emile Roemer sloeg het Beursplein over en gaf een interview in Het Financieele Dagblad, waarin hij zich, zoals FD-redacteur Martin Visser daags later vaststelde, kwalificeerde als een echte minister-president. Zoals de huidige minister-president in Vissers woorden als ‘rabiate Rutte’ naar Brussel afreist en als ‘rubberen Rutte’ terugkomt, zo nam Roemer een duik in de bezweringsformules. Nee, hij zou geen Europese boete betalen bij overschrijding van de 3 procentsnorm voor het begrotingstekort. Nee, de soep zou niet zo heet worden gegeten. Nee, uit de doorrekening door het CPB blijkt de SP, dankzij de draai naar verhoging van de AOW-leeftijd, toch een echte begrotingstijger.

De politieke reacties op Roemer waren tweeledig: emotioneel (‘dieptriest’) en onzakelijk (‘Nederland gaat Griekenland achterna’). De Europese begrotingsregels en de euro hebben in een paar jaar een vergelijkbare status gekregen als het koningshuis. Wie dat in twijfel trekt, staat buiten de discussie. Maar dat maakt geen indruk op SP of PVV, die juist zijn opgericht uit intense onvrede met de zittende politiek-economische elite. Zij stonden altijd al buiten, dus hen nog eens uitdrukkelijk buitensluiten versterkt alleen de positie van hun leiders in eigen kring.

De emotionele en onzakelijke reacties maken duidelijk dat politici nog steeds geen adequate verdediging van euro en Europa hebben. Ook de PvdA-frases dat Spanje moet worden gered vanwege de belangen van Nederlandse spaarders en pensioenfondsen snijden geen hout. Zoveel hebben zij/wij niet in Spanje. Bovendien... we kunnen wel bezig blijven. Pensioenfondsen verliezen ook op aandelen Facebook. Verdient Marc Zuckerberg ook staatssteun?

Een van de weinige reacties die wel hout sneed, kwam van Arie Slob (ChristenUnie). Hij constateerde dat Roemer met zijn uitspraak in wezen de Europese verdragen opzegt. En dan? Als Nederland ondanks Roemers onderhandelingsvaardigheden de boete toch moet betalen, maar weigert, wie komt dan het geld innen?

Niemand. Wie hier een boete niet betaalt, krijgt het Justitieel Incassobureau achter zich aan, desnoods met de politie. Zo is dat nationaal geregeld. Maar Europa is geen nationale staat, hooguit een constructie die dat imiteert. Om de vraag naar het aantal divisies van de Paus te parafraseren: hoeveel incassobureaus heeft Barroso?

Als Roemer niet betaalt, wat doet Brussel dan? Nederland is een netto betaler aan de Europese kas, dus stopzetting van Europese subsidies doet pijn, maar is minder dan onze afdrachten.

In dat scenario zit de angst van de elite. Als Roemer of een ander niet betaalt, wie zet Nederland dan uit de euro? De echte bedreiging voor de euro is niet Griekenland of Spanje. De echte bedreiging zijn wij. De euro-weigerpartijen SP en PVV hebben eenderde van de Tweede Kamerzetels. De eurocrisis blijkt in peilingen een onderwerp dat kiezers in beweging zet. In de onderzoeken van denktank SCP groeit de aversie tegen de euro (23 procent) en verflauwt de steun (36 procent). Het geluid van de miljardensteun holt de steen uit.

Drup, drup, drup....

MENNO TAMMINGA