Woningcorporaties beteugeld

Nee, woningcorporaties zijn geen banken. Demissionair minister Spies (Binnenlandse Zaken, CDA) heeft op de valreep beleidsregels opgesteld die corporaties verbieden om à la bankhandelaren te speculeren met renteverzekeringen (derivaten). Overbodige derivaten brachten diverse corporaties de afgelopen maanden in de problemen.

Corporaties kunnen best woningen verhuren zonder een financiële handelsafdeling. Het is hun taak om op basis van hun toelating door het ministerie van Binnenlandse Zaken passende woningen te bouwen en te beheren voor mensen met een laag inkomen.

De minister wil geen nieuwe financiële debacles à la Vestia. Deze grootste Nederlandse corporatie dreigde eind vorig jaar bankroet te gaan als gevolg van excessief gebruik van renteverzekeringen en moest vervolgens worden gered met grote financiële offers door andere corporaties. Vestia verliest zelf 1,3 miljard euro, moet woningen afstoten en op onderhoud bezuinigen. En de hele corporatiewereld, die zelf de crisis in vastgoed en economie ook voelt, moet 700 miljoen euro ophoesten.

De nieuwe beleidsregels dwingen corporaties ook om adequaat financieel beleid te voeren als zij wél derivaten gebruiken en dat doen op een manier waarvoor derivaten bedoeld zijn, namelijk als verzekering tegen rentesprongen die hun financiële bedrijfsvoering ontwrichten.

Het is nu de taak van de corporaties om het beeld weg te nemen dat zij zich de afgelopen jaren ophielden in een zelf gekozen financiële vastgoedvrijstaat. Aan affaires geen gebrek. Van excessieve beloningen en gouden handdrukken tot en met verkwisting van kapitaal dat een samenlevingsdoel moest dienen, maar ook regelrechte fraude. Een corporatie hoeft niet groot te zijn, aan projectontwikkeling te doen of financiële derivaten te kopen of verkopen om schokkende voorbeelden van graaigedrag te laten zien, zoals de Limburgse corporatie Vitaal Wonen (304 huurwoningen), waarover deze krant afgelopen week berichtte. Minister Spies eist terecht onderzoek.

Het illustreert, bijna tot vervelens toe, dat de corporaties de parlementaire enquête die de huidige Tweede Kamer wilde en de nieuwe Kamer moet uitvoeren, over zichzelf hebben afgeroepen. Maar de beleidsregels, zoals nu over derivaten, zijn een dode letter als de bestuurders en hun eigen raden van toezicht daaraan niet strikt de hand houden. Daar heeft het de afgelopen jaren te vaak aan ontbroken.