Wil de echte Romney opstaan

De Amerikaanse presidentsverkiezingen worden beslist door de laatste 5 procent van het electoraat, door de zwevende kiezers die geen politieke bindingen hebben. Zonder die laatste 5 procent is het Witte Huis voor welke kandidaat dan ook onbereikbaar.

Het Republikeinse duo Mitt Romney/Paul Ryan heeft daartoe een reële kans. Zittend president Barack Obama heeft het land immers niet uit de economische crisis getrokken. Anders dan vier jaar geleden, toen running mate Sarah Palin de show stal met onwetendheid, hebben Romney en Ryan voor veel kiezers de goede papieren. Romney is meer manager dan politicus. Ryan is een harde ideoloog en kan ook rekenen. Die mix van theorie en praktijk kan het goed gaan doen, zeker bij het conservatieve electoraat in de swing states die het verschil maken.

Maar het uitdagerstandem kent ook uitgesproken zwakke plekken. Ryan draait zijn hand niet om voor een leugentje om bestwil, bleek op de Republikeinse Conventie in Tampa. Zelfs de hem welgezinde televisiezender Fox vond het te dol dat Ryan een autofabriek ten tijde van Obama liet sluiten, hoewel die onder Bush jr. dichtging. Romney is minder van het gooi- en smijtwerk. Maar zijn biografie kan gaan opspelen. De belastingmoraal van zakenman Romney, die, boud gesteld, minder belasting dan zijn secretaresse betaalde, is een achilleshiel van de president in spe.

Als het gaat om gezondheidszorg, naast de economie hét campagnethema, is zijn eigen conduitestaat ook een hachelijk punt voor zijn betrouwbaarheid. Romney keert zich tegen het beleid van Obama dat hij eerder als gouverneur van Massachusetts zelf uitvoerde. Zijn afkeer van een iets ‘Europeser’ zorgstelsel is recent en flinterdun.

Het draait hierbij bovendien niet alleen om geloofwaardigheid, maar ook om een electoraal complex onderwerp. Gezondheidszorg is in de VS ideologisch beladen. Ook de uit 1965 daterende Medicare voor ouderen wordt door scherpslijpers soms weggezet als ‘socialisme’. Los daarvan, net als in Europa wordt dit programma door de vergrijzing steeds kostbaarder. Geen president ontkomt aan hervormingen. Dat is de theorie.

De praktijk is weerbarstiger. Want met name Medicare wordt in brede kring zeer gewaardeerd, ook door Republikeinse kiezers. Romney zal zich dus niet kunnen blijven verschuilen, zoals hij in Tampa nog deed. Want de zwevende kiezers willen dan misschien van de teleurstellende Obama af, ze willen wel weten welke Romney ze ervoor terugkrijgen.