Slecht nieuws houdt aan bij Barclays

De nieuwe topman van Barclays kon gisteren meteen aan het werk. Enkele uren voor zijn benoeming werd een nieuw schandaal bekend.

De eerste dag van Antony Jenkins (51) als bestuursvoorzitter van de Britse bank Barclays liep anders dan gedacht. Jenkins moet de rust bij de bank herstellen, de imagoschade repareren die zij vorige maand opliep door een boete wegens rentemanipulatie, en een einde maken aan het idee dat Barclays staat voor ‘casinobankieren’ (gokken met geld van klanten).

Maar een paar uur voordat zijn benoeming gisteren bekend werd gemaakt, moest de bank erkennen dat er een onderzoek van het Britse Serious Fraud Office (SFO) loopt naar betalingen die op het hoogtepunt van de financiële crisis zijn gedaan aan de investeringsmaatschappij van het Golfstaatje Qatar.

Jenkins reageerde gisteren dat er „ernstige fouten” zijn gemaakt en dat Barclays „duidelijk niet voldeed aan de verwachtingen van onze aandeelhouders”. Als hoofd van de consumenten- en detailhandeltak van de bank en daarvoor als de verantwoordelijke voor Barclays’ creditcardafdeling, treft hem zelf geen blaam. Hij trad pas eind 2009 toe tot de raad van bestuur. Het nieuwe onderzoek door het fraudeteam en het eerdere onderzoek door de beurstoezichthouder betreffen zaken uit 2008 en daarvoor.

Maar ze geven wel een beeld van de cultuur bij Barclays. De bank wist zich als een van de weinige Britse banken zonder staatssteun door de crisis te slaan. Met vernuft, dacht men toen. Met slimmigheden die op de rand van het toelaatbare waren en daaroverheen gingen, blijkt nu.

Want de pogingen om de onderlinge rentetarieven Libor en Euribor te manipuleren, waren bedoeld om de winst op te krikken en te voorkomen dat Barclays tijdens de financiële crisis zou moeten worden gered met staatssteun.

De manipulatie leverde Barclays vorige maand een boete van 290 miljoen pond (363 miljoen euro) op en ontketende zo’n storm van kritiek, dat topman Bob Diamond en president-commissaris Marcus Agius zich gedwongen zagen ontslag te nemen.

Daarmee zijn de problemen rond rentemanipulatie niet voorbij. Het onderzoek van Britse en Amerikaanse toezichthouders naar Barclays is weliswaar afgerond, maar het SFO onderzoekt nog of er ook strafrechtelijke vervolging moet komen.

Het jongste schandaal heeft een soortgelijke aanleiding. Ook om te voorkomen dat Barclays staatssteun nodig zou hebben, zocht de bank noodkapitaal en kreeg 11,5 miljard pond van onder meer Qatar Holding, een dochteronderneming van Qatar Investment Authority, het staatsinvesteringsfonds van het emiraat, dat ook belangen heeft in talloze bedrijven in Europa.

Barclays zou adviseurs een ongebruikelijk hoge commissie hebben betaald en dit niet volledig hebben gemeld aan de toezichthouder. Ook zouden de Qatarezen gunstige voorwaarden zijn geboden die niet voor andere aandeelhouders beschikbaar waren. Vier managers worden onderzocht door de FSA, de toezichthouder op de Britse financiële sector.

De vraag is of de aanstelling van Jenkins, die geen ervaring heeft op het gebied van investeringen, betekent dat Barclays breekt met het verleden. De nieuwe president-commissaris, David Walker, vertelde eerder deze maand in The Sunday Telegraph dat Barclays niet aan zijn investeringstak zal komen. Wel moet er een minder riskante manier worden gevonden om geld te verdienen, bijvoorbeeld door consumenten te laten betalen voor een bankrekening.

Jenkins is minder flamboyant dan zijn voorganger Bob Diamond, die het symbool werd van op bonus beluste bankiers. Jenkins werd gisteren omschreven als een rustige en aardige man. Hij gaat 1,1 miljoen pond verdienen en maximaal 2,75 miljoen aan bonussen opstrijken.