Romney is even een gewone man

Geen lange verhalen over beleid of polariserende taal, weg met het imago van ‘Mr Fix-It’. Op de Republikeinse conventie sprak vannacht ‘de mens’ Mitt Romney.

Mitt Romney (rechts) en zijn vrouw Ann, vergezeld door running mate Paul Ryan en diens vrouw Janna, na Romneys toespraak op de Republikeinse conventie in Tampa. Foto Reuters

De Republikeinse conventie in Tampa stond in het teken van nostalgie. Daarmee moesten twijfelende kiezers worden bereikt. Mitt Romney accepteerde zijn nominatie met een persoonlijk getint verhaal over het Amerika van weleer, dat in de steek is gelaten na bijna vier jaar presidentschap van Barack Obama. Hij noemde het harde werken van zijn vader, George Romney, de liefde voor auto’s die ze deelden, de tijd dat mensen naar elkaar omkeken.

Het was een meesterzet. De woede in de Republikeinse partij en de polarisatie die Washington verlamt, werken vervreemdend voor zwevende kiezers. Romney toonde begrip voor degenen die in 2008 op Obama stemden en zei dat de betovering plaats heeft gemaakt voor teleurstelling. „Je weet dat er iets mis is als je op de dag dat je op hem stemde het beste gevoel over hem had.”

Ook de verrassingsact van acteur Clint Eastwood was bedoeld om aan te sluiten bij de tijd dat alles nog goed was in Amerika. Maar zijn optreden werd een fiasco. Eastwood praatte tien minuten onverstaanbaar tegen een lege stoel die Obama moest voorstellen, riep „Je bent gek, helemaal gek” en maakte een gebaar alsof hij zijn keel doorsneed. Onder conventiegangers en in talkshows ging het alleen nog maar over Eastwood.

Romney hield zijn verhaal klein en menselijk. Hij probeerde vooral zijn gevoelens te laten zien, onder meer door veelvuldig over zijn ouders te praten. Hij stond uitgebreid stil bij de rol van vrouwen, wier stemmen in meerderheid naar Obama lijken te gaan. Aan beleid kwam Romney amper toe. Hij somde alleen de hoofdlijnen van zijn campagne op: een einde aan ‘Obamacare’, vrije schoolkeuze, lager begrotingstekort, energie uit eigen bodem, een harde politiek tegenover Rusland en Iran.

Dit was niet de avond voor concrete plannen. Op de laatste dag van de conventie werd zorgvuldig ‘de mens’ Romney opgebouwd. Leden van zijn mormoonse kerk vertelden over Romneys tijd als voorganger, onder meer toen hij een tiener bijstond die overleed aan kanker. Filmpjes en anekdotes van vrienden en zakenpartners creëerden laagje voor laagje het beeld van een bezorgde vriend en hardwerkende zakenman.

Romneys toespraak moest deze eindjes aan elkaar knopen. Hij werd gedreven, was de boodschap, door een hang naar de tijd dat mensen nog naar hun gezin, kerk en buren omkeken. Het woord ‘conservatief’, het enige bijvoeglijke naamwoord waarmee Romney zichzelf tot nu toe typeerde, gebruikte hij nu alleen door te verwijzen naar vroeger.

De partij liet zich deze week van een minder polariserende kant zien. Controversiële leiders kregen geen spreektijd op primetime of mochten alleen in algemeenheden praten. Uitgesproken conservatieven als Paul Ryan, Marco Rubio en Chris Christie spraken vooral over het einde van de Amerikaanse droom en lieten echte Tea Party-taal achterwege. Alle ruimte was er voor de van oorsprong Latijns-Amerikaanse prominenten. Zij spraken bijna zonder uitzondering over hun armoedige achtergrond. Ze leken te willen zeggen: wij zijn geen partij van alleen maar boze, blanke welgestelden.

Het einde van het beeld van ‘Mr Fix-It’ was noodzakelijk voor de Republikeinse campagne. Romney heeft nog twee maanden waarin hij aanzienlijk beter moet gaan presteren in de circa tien swing states. De kiezers daar hebben hem nu leren kennen en dat was het primaire doel van de conventie. Romney zal nu waarschijnlijk terugkeren naar zijn oude verhaal. Zijn campagne zal zo min mogelijk over hemzelf gaan. Hij heeft kansen: de werkloosheid is hoog, de economie herstelt moeizaam, de waarderingscijfers voor Obama zijn laag én hij heeft meer campagnegeld. De verkiezingen moeten een referendum over Obama worden. Volgende week is Obama aan zet, op de Democratische conventie in Charlotte, North Carolina.