Republikeinen zijn nog geen ‘Oostenrijkers’

Bye, bye, Bernanke’ – en allerlei variaties daarop – is een populaire strijdkreet aan het worden op de Republikeinse conventie van deze week. De slogan ligt goed in de mond, maar komt over als een aanval op de gekoesterde onafhankelijkheid van de Federal Reserve (Fed), het Amerikaanse stelsel van centrale banken. Het zou constructiever zijn aan te geven hoe de partij denkt de Fed aan banden te leggen.

De vermeende zonden van Fed- voorzitter Ben Bernanke moeten nog werkelijkheid worden. Critici zeggen dat zijn agressieve reddingspogingen tijdens de financiële crisis en de nasleep ervan te ver zijn gegaan en het recept vormen voor inflatie en een zwakke dollar. Maar in de afgelopen vier jaar heeft het land helemaal geen last gehad van op hol geslagen prijzen. En de positie van de dollar is juist sterker geworden.

De Fed-voorzitter is een volgeling van Milton Friedman, de econoom die de grondslag legde voor het monetarisme – dezelfde technocratische discipline die werd aangehangen door Bernankes voorganger Alan Greenspan. Gezien het feit dat Bernanke en Greenspan respectievelijk werden benoemd door de Republikeinse presidenten George W. Bush en Ronald Reagan, is het huidige anti-Fed-sentiment ironisch.

Maar het is ook de weerspiegeling van een verschuiving binnen de partij in de richting van de Oostenrijkse economische school, die ervoor pleit zoveel mogelijk macht uit handen te nemen van de centrale bankiers en hen ervan beticht meer onheil te veroorzaken dan magie te bedrijven. Dit verklaart waarom de partij akkoord is gegaan om de Fed door te lichten en er serieus een mogelijke terugkeer naar de ‘gouden standaard’ wordt overwogen.

Maar de Republikeinen zijn nog geen Oostenrijkers. De logistieke en politieke problemen van dergelijke dramatische hervormingen zijn uitermate complex. Bij wijze van compromis zou rechts een mechanischer aanpak van het monetair beleid kunnen omarmen met de zogenoemde ‘Taylor Rule’, een vergelijking die werd opgesteld door de mogelijke opvolger van Bernanke, John Taylor.

De ‘rule’ voorspelt de optimale rente aan de hand van de inflatie en de productie om de geldhoeveelheid nauwkeurig te kunnen reguleren. Maar het zou de mogelijkheden van de Fed om pro-actief met crises om te gaan, beperken.

Het beperken van het Fed-mandaat tot het in stand houden van de prijsstabiliteit, door de nevenopdracht om volledige werkgelegenheid na te streven overboord te zetten, zou dit probleem gedeeltelijk kunnen oplossen.

Presidentskandidaat Mitt Romney en zijn partij tonen weinig genegenheid voor Bernanke en geven de voorkeur aan een passievere aanpak van het monetair beleid. Maar zij moeten oppassen: een Fed-voorzitter die de creativiteit van Bernanke mist zou het afwikkelen van de enorme obligatieportefeuille die de bank in reactie op de crisis heeft opgebouwd, kunnen verknoeien. Dat zou precies het soort hyperinflatie opleveren dat de Republikeinen nu hopen te voorkomen.

en

Vertaling: Menno Grootveld