Oorlog en stadsvernieuwing

In zijn nieuwe boek, Het charisma van Hitler. Hoe hij miljoenen naar de afgrond leidde (Ambo, 432 blz. € 24,95), probeert Laurence Rees, ex-directeur van de BBC History Programmes, een van de grote raadsels van het Derde Rijk op te lossen: hoe is mogelijk dat een groot deel van het volk van dichters en denkers als een blok viel voor een man die we in documentaires meestal te zien krijgen als hysterische brulboei?

Over het uitbreken van WO I in 1914 hebben historici zo veel geschreven dat het moeilijk is om er nieuw licht op te werpen. Toch was dat een van ambities van de Australische historicus Christopher Clark bij het schrijven van De Slaapwandelaars. Hoe Europa in 1914 ten oorlog trok (De Bezige Bij, Antwerpen, 512 blz. € 23,95), een reconstructie van de gebeurtenissen in de 37 dagen tussen de aanslag op de Oostenrijkse kroonprins Franz Ferdinand en het uitbreken van WO I.

Twee jaar geleden reconstrueerde Herman de Liagre Böhl in zijn voorbeeldige studie Amsterdam op de helling hoe de cityvorming en afbraak van oude buurten stuk liepen op het verzet van krakers en buurtbewoners en het ‘njet’ van wethouder Schaefer. Steden in de steigers. Stadsvernieuwing in Nederland 1970-1990. (Bert Bakker, 360 blz. €25.-) is hier een vervolg op en laat zien hoe ook in andere Nederlandse steden een einde kwam aan cityvorming.

Nog meer dan de cityvorming was de aanleg van Flevoland een product van Nederlandse planning. Eva Vriend, boerendochter uit de Noord-Oostpolder, toont in Het nieuwe land. Het verhaal van een polder die perfect moest zijn (Balans, 256 blz. € 18,95) hoe de nieuwe polders het nec plus ultra van de maakbare samenleving moesten worden.

Raar maar waar: tot nu toe bestond er geen goed boek over het werk van Brinkman & Van der Vlugt, de Rotterdamse architecten die met onder meer de Van Nellefabriek en stadion De Kuip Nederlands belangrijkste Nieuwe Bouwers waren.

Maar in oktober verschijnt dan eindelijk Brinkman & Van der Vlugt architecten (NAi uitgevers, 264 blz. € 49,50) van Joris Molenaar, de architect die villa’s van Brinkman & Van der Vlugt restaureerde. Verder nog een uitgave van Thoth (okt.) over markante bruggen in Nederland.