Macht en grillige idealen Het zal de lezer aan niets ontbreken

Dit weekeinde presenteren uitgevers hun nieuwe oogst op Manuscripta. Nieuwsgierig maakt onder meer het werk van Oek de Jong, Thomas Rosenboom en Tommy Wieringa. Op nrc.nl/boeken staan alle op komst-titels vermeld. Redacteuren van Boeken maakten elk een kleine selectie.

Een kunstwerk, bestaande uit 7.000 boeken, van Alicia Martín in Madrid Foto Aliciaz Martín/Solent News/Rex/HH

Terwijl Israël dankzij Syrië opnieuw onrustige tijden te wachten staan, komt Amoz Oz met de verhalenbundel Onder vrienden over het kibboetsleven in de jaren vijftig (De Bezige Bij, januari). Zoals wel vaker bij Oz speelt de worsteling tussen het deel willen uitmaken van een collectief en de neiging om daaruit te ontsnappen er een allesbepalende rol. Beter kun je grillige kern van de zionistische heilstaat niet treffen.

Chrystia Freeland beschreef met Sale of the century hoe de Russische oligarchen konden opkomen. Nu verschijnt haar Plutocraten. De opkomst van de superrijken en het achterblijven van de rest (Nieuw Amsterdam, november). Ze behandelt daarin de toenemende macht van de nieuwe superrijken in opkomende economieën als die van Rusland en China, met alle nadelen daarvan voor de minder bedeelden.

Anne Applebaum, schrijfster van Gulag. A history komt met IJzeren Gordijn. De inlijving van Oost-Europa, 1944-1956. Aan de hand van interviews en archiefonderzoek laat ze zien hoe in Oost-Europa na 1945 communistische regi mes opkwamen, die het leven van gewone burgers drastisch veranderden.

In Duitsland gebeurde dat laatste onder de nazi’s ook. Met hulp van Duitse intellectuelen, schrijvers en kunstenaars. Veel meer dan totnogtoe bekend was, blijken zij zich door die nazi’s te hebben laten verleiden. Dat beweert historicus Frits Boterman in zijn Cultuur als macht. Cultuurgeschiedenis van Duitsland 1800-heden (De Arbeiderspers, november).

Ook is er weer aandacht voor het vooroudergevoel, met Alles doet mee aan de werkelijkheid. Herman Wolf 1893-1942 (Bezige Bij, januari) van Paul Scheffer. Het is de levensgeschiedenis van zijn grootvader, een Joodse filosoof en germanist die in de jaren dertig snel doorhad dat de ondergang nabij was. Daarnaast verschijnt ook Duitse wortels. Mijn familie in Silezië (Atlas Contact, januari) van Laura Starink over het (over)leven van een gewoon Duits gezin in WO II . Ook komt er een nieuwe vertaling van het toneelwerk van Tsjechov, Verzamelde werken 6 (Van Oorschot, november). Na lezing daarvan kun je vrijwel alle andere boeken in de kast laten.