Links belooft een groen sprookje

Linkse partijen beloven zowel economische groei als een schoner milieu. Onzin, stelt Richard Tol. Milieubeleid kost geld, treft de armsten het hardst en druist juist in tegen de kern van wat het is om links te zijn.

In de meeste verkiezingsprogramma’s speelt ‘milieu’ een ondergeschikte rol en komt het thema pas laat aan bod. Bij de PvdA in hoofdstuk 8, in 9 bij de PVV, en in 11 bij de SP. De VVD wijdt slechts één paragraaf aan milieubeleid. Het CDA behandelt milieu in hoofdstuk 3, maar het midden- en kleinbedrijf gaat voor. Het CDA schrijft de klimaatverandering te willen beperken tot minder dan 2%. De auteurs zijn zo met het milieu begaan dat ze niet weten dat het hier om temperatuur gaat, en die wordt in graden gemeten, niet in procenten. Alleen D66 geeft het milieu een prominente plaats in het eerste hoofdstuk. D66 heeft de meest gedetailleerde voorstellen, PVV en SP de minst gedetailleerde.

Milieu is klimaat. VVD, PVV en PvdA hebben het alleen over klimaatbeleid. SP, D66 en CDA noemen afval en grondstoffen, SP noemt asbest, maar ook in deze verkiezingsprogramma’s is klimaatbeleid veruit het belangrijkst. Maar de Nederlandse uitstoot van broeikasgassen is nagenoeg irrelevant voor het klimaat. Het Nederlandse klimaatbeleid wordt gedicteerd door Brussel. De Nederlandse politiek lijkt nauwelijks belangstelling te hebben voor Nederlandse milieuproblemen waar Nederlands beleid verbetering in kan brengen. De nadruk op klimaatbeleid is politiek van het loze gebaar.

De SP en de PvdA willen het klimaatbeleid versnellen, D66 en CDA vinden de huidige doelstellingen voldoende, de VVD heeft geen mening, en de PVV wil het klimaatbeleid afschaffen. Dit zijn eerder onderhandelingsposities in Brussel dan voornemens voor Nederlands beleid. De Europese en internationale klimaatonderhandelingen zitten muurvast. Europa zal daarom niet tornen aan de uitstootdoelstellingen voor broeikasgassen.

De Europese doelstellingen voor hernieuwbare energie worden waarschijnlijk stilletjes vergeten aangezien geen van de grote landen deze kunnen halen. De Nederlandse politiek wil desondanks aan deze doelen vasthouden, in een naïeve poging wereldleider te worden in een gebied waar Nederland mijlenver achterligt bij de concurrentie.

Er zijn grote verschillen tussen de manier waarop de partijen de klimaatdoelstellingen willen halen. D66 en CDA willen meer subsidies en meer regels, PvdA wil minder subsidies maar meer regels, VVD wil minder subsidies en minder regels. SP en D66 zijn tegen ondergrondse opslag van koolstofdioxide. SP en D66 zijn tegen schaliegas. VVD is voorzichtig voor. De andere partijen spreken zich niet uit. Alle partijen, behalve de PVV, zijn voor hernieuwbare energie en energiebesparing. SP, PvdA, D66 en CDA zijn tegen kernenergie, VVD en PVV voor. D66 spreekt zich uit voor de afbouw van subsidies en belastingvoordelen voor fossiele brandstoffen, en voor het invoeren van koolstof- en vleesbelastingen.

Er wringt iets in de voornemens van de linkse partijen. Klimaatbeleid kost geld. Als je goedkope fossiele energie vervangt door dure duurzame energie, dan gaat de energierekening omhoog en de economische groei omlaag. Apparaten die zuiniger omgaan met energie zijn duurder.

Er is een aantal zogenaamde experts dat graag beweert dat groenheid de groei bevordert, maar dat is helaas een sprookje: dure energie hindert economische groei. Armere huishoudens besteden een groter deel van hun inkomen aan energie. Duurdere energie, het gevolg van klimaatbeleid, treft armere huishoudens het hardst. Klimaatbeleid druist in tegen de kern van wat het is om links te zijn.

Het zou goed kunnen zijn dat een linkse regering haar groene plannen deels laat varen. Er is geen geld voor hogere subsidies en geen animo voor lastenverzwaring voor de zwaksten in de samenleving. Ik verwacht dat een linkse regering nagenoeg hetzelfde milieubeleid zal voeren als een rechtse regering. Milieu is geen verkiezingsthema.

Richard Tol is hoogleraar economie aan de Universiteit van Sussex en hoogleraar klimaateconomie aan de Vrije Universiteit Amsterdam. Hij woont in het Verenigd Koninkrijk en heeft zich ook deze keer weer vergeten te registreren voor de verkiezingen in Nederland.

NRC Handelsblad organiseert op dinsdag 4 september het Groene Verkiezingsdebat met Kamerleden van VVD, PvdA, SP, CDA, D66 en GroenLinks. Het debat is uitverkocht, maar vanaf 20.00 uur live te volgen op internet: www.nrc.nl/verkiezingen