Kompels Zuid-Afrika aangeklaagd voor moord op collega's

In Zuid-Afrika is verontwaardigd gereageerd op het besluit gisteren van het Openbaar Ministerie om 270 stakende mijnwerkers van de Marikana-platinamijn te vervolgen voor moord op hun collega’s. De werknemers van de mijn, nabij de stad Rustenburg, werden twee weken geleden gearresteerd nadat 34 rellende stakers gedood waren door politiekogels.

Volgens de aanklagers in Pretoria zouden zij de politie hebben uitgedaagd en daarom collectief verantwoordelijk zijn voor de dood van hun collega’s. Zij doen daarbij een beroep op een wet van het blanke apartheidsregime uit 1958 die het mogelijk maakt demonstranten met een ‘gemeenschappelijk doel’ als groep voor criminele feiten te vervolgen. In 1989, een jaar voordat ANC-leider Mandela vrijkwam, werd de wet voor het laatst toegepast.

Juridisch expert Pierre de Vos van de Universiteit van Kaapstad noemde het gebruik van de apartheidswet gisteren op zijn blog „bizar en schokkend” en „schandelijk misbruik” van het rechtsysteem „om waarschijnlijk politie en/of politici te beschermen”. Voormalig ANC-jongerenleider Julius Malema, die het bloedbad in Marikana heeft aangegrepen om werknemers in de hele mijnsector tegen hun bazen op te zetten, vindt de aanklachten „waanzin”. Hij heeft aangifte gedaan tegen de agenten.

Niet eerder sinds het eind van de apartheid in 1994 trad de Zuid-Afrikaanse politie zo zwaar op. Critici hebben het vertrek geëist van de minister van Politie en president Zuma.

Het hoofd van het Zuid-Afrikaanse politiekorps houdt niettemin vol dat haar dienders uit noodweer handelden. Een deel van de stakers was gewapend en al eerder in de week waren twee agenten bij de mijn door geweld om het leven gekomen. Maar volgens autopsierapporten die deze week uitlekten naar het dagblad The Star zouden de meeste slachtoffers in de rug geschoten zijn toen ze probeerden te ontvluchten. De politie zou ook vanuit een helikopter op de stakers hebben geschoten.

De Marikana-mijn van het Britse Lonmin ligt intussen nog steeds goeddeels plat. Zo’n 10 procent van de werknemers heeft het werk hervat. Onderhandelingen tussen de stakers en het bedrijf hebben nog niet tot een salarisakkoord geleid.