Extremisten voeden religieus geweld Kenia

Kenia zou moslimextremisten laten ‘verdwijnen’. In de havenstad Mombasa groeit de onrust na de moord op een moslimprediker deze week. Een religieus conflict dreigt.

In de Keniaanse havenstad Mombasa is al dagenlang spanning tussen de politie en aanhangers van de Somalische terreurgroep Al-Shabaab. Rellen braken uit na de moord eerder deze week op de controversiële islamitische prediker Aboud Rogo Mohammed. Premier Raila Odinga sprak gisteren over „een verborgen hand” achter de rellen „met de intentie om een religieus conflict te creëren tussen christen en moslims”. Woensdag werd een granaat naar de politie gegooid, waarbij vier agenten zwaar gewond raakten. De politie zegt dat Al-Shabaab achter de rellen zit, waarbij in totaal vier doden vielen, onder wie drie agenten.

Rogo was een openlijke aanhanger van de terreurbeweging Al-Shabaab. Hij werd maandag in Bamburi, in het hartje van de toeristenindustrie van Mombasa, door onbekenden in zijn auto doodgeschoten. Rogo werd eerder in verband gebracht met terreuraanvallen op de Amerikaanse ambassade in Nairobi in 1998 en op een hotel bij Mombasa in 2002. Amerika en de Verenigde Naties zetten hem op de lijst van vermeende sponsors van Al-Shabaab. In zijn moskee in Mombasa zou hij strijders voor de terreurgroep hebben gerekruteerd. Er liep nog een zaak tegen hem liep wegens verboden wapenbezit.

De relschoppers in Mombasa verdenken de Keniaanse politie ervan achter de moord te zitten. Op maandag en dinsdag werden enkele kerken, waaronder het kantoor van het Leger des Heils, aangevallen en geplunderd. Vier mensen kwamen om. Kenia raakte gewend aan tribaal geweld, maar geweld tussen religieuze groepen is zeldzaam. Na een door Al-Shabaab opgeëiste aanslag op kerken eerder dit jaar in Garissa gingen moslims kerkgebouwen beschermen.

Dat de relschoppers de politie verdenken, is niet zonder reden. Kenia heeft een lange geschiedenis van buitenrechtelijke executies door de politie en sinds enkele jaren vinden er ook ontvoeringen plaats. De speciale VN-rapporteur Philip Alston noemde de Keniaanse politie enkele jaren geleden „out of control”.

Na de aanslagen in 1998 in Nairobi en in 2002 bij Mombasa zat de islamitische bevolking van de kust op de verdachtenbank. Zowel de Keniaanse als Amerikaans geheime diensten ging verdachten arresteren en ondervragen. Nadat moslimextremisten in 2006 Somalië hadden veroverd, richtten de autoriteiten hun vizier nog meer op de kust. Moslims voelen zich in het verdomhoekje gedreven.

Volgens een rapport van Human Rights Watch werden sinds 2007 negentig verdachten van banden met moslimextremisten ontvoerd en uitgeleverd aan Ethiopië, waar ze ondervraagd werden door Ethiopische en Amerikaanse geheimagenten. Sommigen van hen, zoals de Keniaan Mohammed Abdulmalik, doken weer op in Guantanamo Bay, het Amerikaanse detentiecentrum op Cuba. Tenminste vier Kenianen die ervan verdacht werden banden te hebben met Al-Shabaab zijn sinds begin dit jaar verdwenen.

Na de Keniaanse invasie van Zuid-Somalië vorig jaar slaagde Al-Shabaab er in een netwerk op te zetten in Kenia. De terreurgroep ronselt daarvoor arme jongeren in sloppenwijken. De ronselaars bieden een salaris en wanneer de strijder komt te overlijden krijgt zijn familie 500 dollar en de overledene wacht 71 maagden in de hemel. Bijna iedere maand voeren aanhangers van Al-Shabaab kleine aanslagen uit op bars en kerken, waarbij al meer dan dertig doden vielen. De Keniaanse analist Rashid Abdi gelooft dat „het geweld in Mombasa wordt gevoed door een netwerk van extremisten die de heilige oorlog nastreven om Mombasa en de kust onregeerbaar te maken”.

De havenstad is niet alleen de belangrijkste aanvoerplaats voor Kenia, maar ook voor Oeganda, Zuid-Soedan, Rwanda, Burundi en Oost-Congo. In de aanloop naar de verkiezingen volgend jaar is Mombasa een tikkende tijdbom geworden. Oorspronkelijk was de meerderheid van de bevolking moslim, maar sinds de komst van trekarbeiders uit het binnenland leven er nu meer christenen. En de Republikeinse Raad van Mombasa eist autonomie voor de kust.