Column

Opening Paralympics orgie van emancipatie

Openingsceremonie van de Paralympische Spelen in Londen.

Toen Channel Four bij de sluiting van de Olympische Spelen gehandicapte atleten liet uitroepen „bedankt voor de warming-up”, werd dat als een brutale provocatie gezien. De commerciële zender had immers de televisierechten verworven voor een veel bescheidener evenement dan de BBC.

Maar de door de NOS gisteren uitgezonden samenvatting van de opening van de Paralympische Spelen van Londen blijkt te kunnen wedijveren met het door Danny Boyle geregisseerde Olympisch spektakel. Werd daarin vooral achterom gekeken naar het glorieuze verleden van Albion en zijn oudere popsterren, gisteren keken we vooruit, naar een brave new world. We kennen die term vooral als de sarcastische titel van Aldous Huxleys sciencefictionroman, maar hij ontleende het weer aan Shakespeares The Tempest. De tovenaar Prospero stuurt zijn dochter Miranda de wereld in om kennis te nemen van de diversiteit die buiten hun eiland heerst.

Het spektakel, geproduceerd door filmer Stephen Daldry (Billy Ellliot, The Reader), leek nog het meest op een film van Peter Greenaway met het Circque du Soleil in de hoofdrol. Spreekstalmeester Stephen Hawking, de zwaar gehandicapte fysicus, vatte met zijn metalen stem de strekking samen. De Paralympics veranderen onze blik op de wereld: er zijn geen doorsneemensen, iedereen is anders.

In deze orgie van emancipatie kreeg elke minderheid haar eigen plek: punkzangers, doven, blinden, Ian Dury’s liedje Spasticus Autisticus, een levensgroot beeld van de naakte en zwangere arm- en beenloze Alison Lapper, de op zijn handen dansende David Toole, acteur en homoactivist Ian McKellen als Prospero. Het feest begon met honderden paraplu’s, een symbool van bescherming, en eindigde met het liedje I Am What I Am uit de travestiemusical La Cage aux Folles.

Voor de paralympiërs zou dit feest wel eens net zo’n mijlpaal kunnen worden als de samenkomst van honderden kleine mensen voor de opnamen van The Wizard of Oz in 1938: vanaf dat moment ging er op de term ‘dwerg’ een taboe rusten.

De NOS zendt dagelijks twee programma’s uit over de Paralympics en vindt dat zelf heel genereus. Deels werd het uitgelokt door de verrassend hoge kijkcijfers voor de vorige editie in Peking. Het kijkerspubliek is misschien al een stapje verder dan de televisiemakers, die nog de vraag opwerpen of gehandicaptensport wel topsport genoemd mag worden.

Bij de openingswedstrijd van de BeNeLeague, de Nederlands-Belgische vrouwenvoetbalcompetitie, vertoonde NOS Sport enkele seconden en kondigde daarna „echte sport” aan. In de medaillespiegel van de laatste Paralympics bleef Nederland dan ook ver achter bij opkomende landen als Brazilië, Zuid-Afrika en Mexico.