Kimmeke: moeder en wereldster

Kim Clijsters (29) verloor vannacht in de tweede ronde van de US Open van Laura Robson. De carrière van de voormalige nummer één kwam abrupt ten einde.

Rotterdam. - In het centrum van Opitter, gemeente Bree, staat een fontein met een standbeeld ter ere van Kim Clijsters. Of eigenlijk: het zijn drie beelden, drie poses van de Vlaamse tennisster uit het plaatsje in Belgisch Limburg. Eén van de beelden is van een smashende Clijsters, het tweede sculptuur legt aan voor een backhand. En het derde, het meest karakteristieke beeld, is er een van Clijsters in haar befaamde ‘spreidstand’.

Met die sliding, met de benen gespreid, retourneerde ze de meest onmogelijke ballen. Ongeacht de ondergrond wist ze te glijden, met het bovenlichaam stabiel. Maar gisteren, in de tweede rondepartij op de US Open tegen de Britse Laura Robson, mocht het allemaal niet meer baten. De ‘spreidstand’ was aan het einde van de eerste set nog eenmaal te zien, maar ze gleed in het luchtledige. De versnelling die haar opponent in de bal had gelegd was Clijsters te veel. Te langzaam, te laat.

Het is voorbij voor Kim Clijsters, de Vlaamse tennisster die meer grandslamtitels won na haar zwangerschap (drie) dan daarvoor (één). Gisteren verloor ze tegen de ongeplaatste Robson (7-6 en 7-6) en daarmee kwam aan haar afscheidstournee abrupt een einde, ongeveer een week eerder dan gehoopt. Nadat de 29-jarige op Wimbledon en op de Olympische Spelen, mede door een onwillige buikspier, al niet meer mee kon met de besten, volgde gisteren op de US Open – waar ze sinds 2003 niet meer verloren had – het definitieve demasqué van de oud-kampioene.

Clijsters zei na de verliespartij in haar favoriete Arthur Ashe-stadion dat „hier ooit één van mijn grootste dromen uitkwam”. Ze doelde op haar eerste grandslamtitel, die ze in 2005 in New York won. „Het is daarom de perfecte plaats om afscheid te nemen. Ik wilde alleen niet dat dat vandaag al was.” Het publiek was geroerd en nam afscheid van een icoon van de sport. Geliefd, bovendien.

Haar uitstraling bracht haar vorig jaar tot in de top twintig van invloedrijkste personen in Time Magazine. Met de manier waarop zij topsport combineerde met het moederschap steeg ze boven de sport uit, zo schreef oud-toptennisster Martina Navratilova in een begeleidend stuk. Zoals Venus en Serena Williams rolmodellen werden voor talloze kinderen in achterstandswijken, zo werd Clijsters een voorbeeld voor sporters met een kinderwens. Het kan, moeder zijn én topsporter. Drie grandslamtitels na de geboorte van haar dochter Jada gelden als bewijs.

Met haar sympathieke uitstraling, dat meisjesachtige, heeft ze nagenoeg iedereen in de tenniswereld in de loop dat jaren voor zich gewonnen. Alleen met haar eeuwige Belgische rivale Justine Henin leefde ze ooit in onmin, maar dat was niet eens zozeer aan haarzelf te danken. Nadat Henin na een trainingsstage in 2003 in Florida de macht greep in het vrouwentennis, was het Clijsters vader Leo die vraagtekens plaatste bij de spectaculaire spierontwikkeling van de Waalse concurrent van zijn dochter.

Clijsters zou altijd in de schaduw blijven staan van Henin. Ze verloor meerdere finales van haar concurrente. Op de US Open vierde ze haar eerste triomf, in 2005. Toen ze in 2007 – na vier keer op verschillende grandslams niet verder te zijn gekomen dan de halve finales – aankondigde te stoppen met tennis, leek haar verhaal er een te worden van de onvervulde belofte. Eén grandslamtitel slechts, veel te weinig voor iemand met haar potentie. Dat mocht zo zijn, haar kinderwens was groter dan de sportieve ambities die ze nog had.

Met haar partner, basketballer Brian Lynch, kreeg ze een dochtertje. Maar in de periode verloor ze ook haar vader aan kanker. Ze leefde teruggetrokken in Opitter en had niet heel veel behoefte om uitgebreid in de media te treden. Tot ze tijdens een demonstratiepartij ineens weer het heilige vuur kreeg. Het zou leiden tot een van de spectaculairste ‘comebacks’ uit de sportgeschiedenis.

Ze werd de eerste moeder-grandslamwinnares sinds Evonne Goolagong in 1980. In New York verloor ze zelfs – tot gisteren – geen wedstrijd meer. Dat ze dit jaar niet verder kwam dan de tweede ronde is misschien ook wel een teken: het is goed zo. Clijsters lichaam nam steeds vaker een voorschot op het naderende afscheid. In het afgelopen half jaar kwam een scala aan fysieke malheur langs (enkel, heup, buik) – waarmee haar slotjaar al deels verpest werd.

Een waardig afscheid op ‘haar’ US Open is Clijsters niet gegund. De 18-jarige Robson bleek twee keer te sterk in de tiebreak. Clijsters zei in de persconferentie na afloop dat ze direct na de wedstrijd nog „in de routine van teleurstelling en frustratie zat”. Dat gevoel maakte vrij snel plaats voor „opluchting”. Clijsters heeft het vizier alweer gericht op haar volgende „avontuur”: gezinsuitbreiding. Zoals ze twee maanden geleden op Wimbledon zei: „Daarvoor ben ik nog steeds jong genoeg.”