Insiderspanel: Rutte moet vanavond zijn tactiek wijzigen in tweede tv-debat

Foto Reuters / Robin van Lonkhuijsen

Vanavond staat het tweede grote tv-debat op het programma, ditmaal bij Knevel en Van den Brink. Moet premier en VVD-leider Rutte volgens onze politieke insiders zijn tactiek wijzigen voor dit debat?

NRC Handelsblad stelt tijdens deze campagneweken een paar keer per week vragen aan 46 politieke insiders. Deze vraag is door 29 van hen beantwoord.

De meeste insiders (66 procent) vinden dat Rutte een andere tactiek moet kiezen:

Afgelopen zondag kon Rutte nog redelijk gemakkelijk de successen van zijn eigen beleid claimen (die hij door de onbetrouwbaarheid van de PVV niet heeft kunnen verzilveren), maar deze keer zal zijn beleid en zijn leiderschap waarschijnlijk veel kritischer tegen het licht worden gehouden. Rutte zal dus nu meer als lijsttrekker in de tegenaanval moeten gaan, vooral tegen de PVV. Een politicoloog

De gok van Rutte en de VVD om zich vooral op Roemer te richten kan gevaarlijk worden. Het hangt wel een beetje van de beweging van het electoraat af, maar bij een val van de SP in de peilingen en een opmars van de PvdA wordt de aanval op ‘de socialisten’ en de focus op de tweestrijd met de SP wat potsierlijk. Rutte zal onderscheid moeten gaan maken tegen keiharde aanvallen op de SP en een meer genuanceerde aanval op de PvdA. In de komende debatten krijgt Rutte sowieso meer weerwerk op rechts van Buma en Pechtold. Ook daarbij zal hij minder in de strijdmodus moeten gaan zitten en meer boven de partijen moeten gaan staan. Op deze manier krijgt Rutte de premierbonus niet. Een oud-campagneleider

Rutte oogde in het begin wat mat en vermoeid en miste daardoor zijn energieke uitstraling. Hij moet sneller en kwieker in het debat staan. Verder moet hij meer zijn ervaring als premier uitbuiten en onderstrepen wat wel gelukt is de afgelopen twee jaar. En oppassen dat hij niet te joviaal wordt, zoals maandagavond bij RTL. Ook moet hij blijven hameren op het feit dat hij de aangewezen persoon is om de boel bij elkaar te houden. Bij welke verkiezingsuitslag dan ook. Een PVV-kenner

Rutte moet vooral duidelijk maken hoe de VVD Nederland weer op de rails gaat zetten en stoppen met het zwartmaken van de programma’s van andere partijen. Kiezers houden daar niet van. Hij loopt ook het risico dat hij door Roemer en anderen geconfronteerd wordt met de bar slechte prestaties van Rutte-I. Toen Rutte aantrad had Nederland een goedlopende economie. Los van de de vraag of het aan het kabinet ligt, staat keihard vast dat onder zijn verantwoordelijkheid de werkloosheid fors is opgelopen, onze economie nu in de achterhoede van Europa zit en de staatsschuld onder een VVD-premier fors is opgelopen. Een voormalig staatssecretaris uit de sociaal-democratische hoek

Een klein deel (17 procent) is van mening dat de premier aan zijn huidige strategie moet vasthouden:

Rutte probeert de rechtse kiezer aan zich te binden en kiest daarbij logischerwijs de aanval op links. Door Roemer aan te vallen en Samsom relatief met rust te laten, helpt hij Samsom. Iedere stem die van SP naar PvdA gaat, brengt een overwinning van VVD dichterbij. Een oud-medewerker van een linkse partij

Nee, Rutte deed het prima afgelopen zondag. Hij moet vooralsnog geen wijzigingen in de tactiek doorvoeren. Ik verwacht ook niet dat Rutte dat deze campagne überhaupt zal doen. Hij weet waar hij mee bezig is, heeft zijn eigen verhaal en de punten waar hij zijn tegenstanders op wil aanvallen goed in zijn hoofd, dus er is voor Rutte geen reden om zijn tactiek aan te passen. Een politiek kenner uit liberale hoek

Rutte moet vooral inhoudelijker en eerlijker zijn

Rutte zit op de goede weg, zeggen sommigen nog. “Hij werd bij het vorige debat tot drie keer toe uitgedaagd door de rest. Zoveel airtime is een cadeautje voor een zittende premier.” Insiders met twijfel zeggen dat tactiek niet los te zien is van het format van een programma. Maar tweederde van de insiders denkt dat Rutte het nu anders moet aanpakken. Meer als staatsman spreken, inhoudelijker en vooral eerlijk zijn.

“Bluffen is een standaardtool in de gereedschapskist van iedere ambitieuze politicus, maar er zijn grenzen. Een leugen, zoals Rutte die hanteerde door te ontkennen dat de VVD het eigen risico verhoogt, is niet voor herhaling vatbaar.”