Appel uit eerste wanhoopskreet

‘Toneelgroep De Appel stopt”, het stond er resoluut, op theaterkrant.nl en in sommige kranten. Zonder de aangevraagde vijf ton van het Fonds Podiumkunsten kan De Appel volgens zakelijk leider Gerrit Dijkstra niet meer doen waarmee de groep zich nu onderscheidt: het maken van hoogwaardige marathonvoorstellingen als Tantalus, en dit jaar Herakles. Deze megavoorstellingen mogen de laatste jaren bogen op waardering en publiekssucces. Herakles is een van de drie kanshebbers voor de Toneelpublieksprijs.

Een zorgwekkend geluid. De subsidietoekenning van het fonds was in augustus de laatste ronde van een grimmige bokswedstrijd. Veel instellingen, die in eerdere rondes bot vingen bij gemeente of het Rijk, zagen hun laatste hoop op steun door het gekortwiekte fonds vermorzeld. Knock-out. Berichten zoals dat over De Appel zullen vaker opklinken.

In het geval van De Appel wekt het ook verbazing: de groep krijgt nog altijd 1,9 miljoen euro subsidie van de gemeente Den Haag. Dat zal tot scepsis leiden onder collega’s die minder of niets meer krijgen: hoezo kun je met bijna 2 miljoen euro niet meer bestaan?

Maar zo simpel is het niet. De Appel maakt nu al om het jaar een ‘kleine’ voorstelling, omdat elk jaar een marathon financieel niet haalbaar is. Die ene kleine voorstelling schrappen levert te weinig op, want de kosten voor de 23 vaste medewerkers lopen door. Bij een reorganisatie 6 of 7 medewerkers ontslaan, is onmogelijk, volgens Dijkstra. „Iedereen combineert al functies. Moet ik onze ene pr-dame ontslaan?”

De Appel heeft 8 acteurs in dienst; het gezelschap zou er ook voor kunnen kiezen alleen nog met freelancers te werken. „Maar het vast ensemble is juist onze kracht.” Geen kostbare marathonvoorstellingen meer betekent volgens Dijkstra het einde, want dat is „waarmee wij bekend zijn en waarvoor we worden geprezen”.

Het bericht ‘De Appel stopt’ is te voorbarig. Maar het geeft wel aan voor welke dilemma’s gezelschappen komen te staan, zelfs als ze nog wél subsidie krijgen. De Appel uitte de eerste wanhoopskreet, waar nog velen zullen volgen. Het seizoen 2012-2013 is begonnen.