Monologen

„Als jouw vagina kon praten”, vroegen ze in het tv-programma Shownieuws, „wat zou die dan zeggen?”

Nu zijn er een paar dingen die ik níét wil weten en het antwoord op deze vraag, door wie ook, hoort daar bij. Shownieuws ging over De Vagina Monologen, die ik evenmin graag wil zien, maar die gisteren toch ijskoud in reprise gingen in het Amsterdamse DeLaMar Theater.

Ze zijn geschreven door de Amerikaanse feminist Eve Ensler na interviews met honderden vrouwen. Met de moraal van het stuk, tegen seksueel geweld, is niets mis. Maar de manier waarop dat dan het toneel op moet, daar moet je van houden. Anita Witzier die praat over „anders in je vrouwzijn staan”. En dan fijn met andere vrouwen huilen en lachen, om vagina’s.

Helaas kregen we dankzij De Vagina Monologen ook De Gesluierde Monologen, gebarentaalmonologen en De Hormonologen. Een Britse acteur vond het allemaal niet eerlijk en kwam met The Talking Cock. Nu zijn er weer Huisvrouwenmonologen in de maak, waarmee de seksuele bevrijding van de vrouw niet lijkt opgeschoten. Maar wat maakt het uit, zolang ieder maar zijn eigen monoloog krijgt. Monologen zijn net kieswijzers: uitsluitend geschikt voor de allerindividueelste expressie. Dát is er ook tegen: dat de monoloog geen dialoog is.

Misschien is het ook de bedoeling van monologen dat niets werkelijk wordt opgelost. Anders konden we niet dooremmeren en was er geen reprise, geen omzet, geen noodzaak voor een eigen politieke partij. Uiteraard zijn De Vagina Monologen volgens de producent dan ook weer „heftig actueel”.

Ja, Kees van der Staaij komt als geroepen. De SGP-leider zei iets middeleeuws over abortus en verkrachting, wat minder dom was dan het leek. Met fanatieke abortusuitspraken verkoop je een aartsconservatieve partij, zoals in Amerika al jaren blijkt. Wie nu woedend op Van der Staaij wordt, geeft hem de heldenrol die hij zoekt.

Ook politieke partijen, of ze nu van moslims, christenen, socialisten of liberalen zijn, zijn in wezen vormingstheater. Gisteren twitterde ik daarom grijnzend dat Van der Staaij eigenlijk voor straf naar die vreselijke Vagina Monologen moest: Een ijdele minimonoloog van de afdeling ‘duit in het zakje’, ja. Prompt lagen er vrijkaarten voor Van der Staaij en mij klaar in het DeLaMar én had ik een CDA-uitnodiging voor „een degelijke gereformeerde kerkdienst” binnen. Een verontrustend aantal mensen leek te denken dat ik het meende. Pussy Riot! Dát zou ze leren!

Alleen de slachtoffers van verkrachting bleven muisstil. Je ziet voor je hoe zij vannacht, toch weer onverwacht en misschien voor het eerst na jaren, badend in het zweet wakker schrokken.

Dat kun je Van der Staaij nadragen, maar het hoort bij democratie – bij onze monologendemocratie.