Het salaris is sober, maar het werk geeft voldoening

Met alleen maar artsen redt Artsen Zonder Grenzen het niet. De hulporganisatie zoekt een tactical procurement officer. Maar wat doet die eigenlijk?

Daphne Jansen-Bossenbroek staat tussen de tenten op Haïti. Het is kort na de aardbeving. Voor haar ogen wordt een containerziekenhuis opgebouwd. Zonder haar was het er niet. Nu is ze zwanger en moet iemand anders ziekenhuizen inkopen.

Artsen Zonder Grenzen is gevestigd in een sober pand in Amsterdam. Voor de ingang knikkebolt een dakloze op een krukje. Zijn baard is net zo grijs als het gebouw achter hem. Binnen overleggen mensen in T-shirts in krappe vergaderruimtes. Dit is het logistieke hart van zo’n dertig noodhulpprojecten over de hele wereld. „Niet een plek voor luxe”, zegt Peter Grootendorst.

Grootendorst is net als zijn zwangere collega een tactical procurement officer. Zonder hen geen Artsen Zonder Grenzen. Tenminste, wel artsen, maar daar houdt het dan ook mee op. Alles wat de artsen ‘in het veld’ nodig hebben, wordt ingekocht door mensen als Grootendorst. Tenten, mosquitonetten, bedlakens. En medicijnen – Grootendorsts vakgebied. Goede medicijnen, benadrukt hij, geen gratis pillen tegen de houdbaarheidsdatum. „Want als wij in het Westen recht hebben op de beste medicijnen, dan hebben mensen in Myanmar dat ook.” Met dat credo is Artsen Zonder Grenzen wereldwijd actief. In Jordanië geven ze psychologische hulp, in Oezbekistan vechten ze tegen tuberculose en in Congo tegen kindersterfte.

Peter Grootendorst heeft dertig jaar ervaring in noodhulp. In het veld komt hij niet meer vaak. In het verleden wel, bij een grote aardbeving in India bijvoorbeeld. „Dat moet je minimaal een paar keer mee hebben gemaakt, wil je dit vak goed begrijpen”, zegt hij. „Dan zie je pas hoe ingrijpend en complex een noodhulpproject is.”

Als inkoper van de spullen die in zo’n situatie nodig zijn, heeft Grootendorst regelmatig met onverwachte situaties te maken. Bij een ramp telt iedere seconde.

Een voorbeeld. De genocide in Rwanda, in 1994, zorgde voor massale vluchtelingenkampen. Drinkwater was er veel te weinig. Een Amerikaanse legercommandant belde naar Amsterdam om twee reuzetransportvliegtuigen ter beschikking te stellen. „Voordat die in Schiphol landden, moesten er gigantische watertanks op het vliegveld klaarstaan. Die moet je dan in no time ergens vandaan toveren”, zegt Grootendorst. „Hectisch. Maar het geeft wel voldoening.”

Doorgaans valt die hectiek mee. Dan wordt er ingekocht voor bestaande projecten. Grootendorst somt een deel van zijn huidige boodschappenlijst op. Aidsremmers voor Zimbabwe, malariatabletten voor Birma. Hij koopt ze bij farmaceutische bedrijven die daar geld aan willen verdienen. Daar moet je rekening mee houden, zegt hij. „Ik zoek de beste prijs. Maar als het een bedelverhaal wordt, hebben ze niet veel aan je en zeggen ze de volgende keer nee. Ik hou het commercieel. Dan bouw je een stabiele handelsrelatie op.”

Voor aids weet Grootendorst inmiddels wat hij moet kopen, en waar. Voor minder bekende ziektes als rivierblindheid, kala-azar (zwarte koorts) en slaapziekte is het moeilijker. Door de geringe vraag naar medicijnen voor die ziektes is het voor fabrikanten geen lucratieve business. Gevolg is dat Grootendorst soms nauwelijks aan medicijnen kan komen. Collega’s een etage lager vragen dan aan de producenten om de medicijnen beschikbaar te houden.

Zijn de medicijnen gekocht en van voldoende kwaliteit, dan is de tactical procurement officer klaar. Maar dan moeten ze nog naar de artsen op locatie. „Dat is wat anders dan een pakketje naar Brussel sturen”, verzekert Grootendorst. Afdeling operations neemt het vanaf daar over. Die zorgt voor veilig transport. Sommige vaccins moeten in een gekoelde container worden verstuurd. Andere moeten naar verafgelegen plekken zonder vliegveld in de buurt. En alles moet onder toezicht.

Logistiek is everything, klinkt het elke dag op het kantoor.

Vrijwel alles gaat er in het Engels. Alleen al op de veertienkoppige afdeling van Grootendorst zitten een Pakistaanse, een Egyptisch-Duitse en een Chileen. De wil bij Nederlanders om dit werk te doen is minder groot dan twintig jaar terug, zegt Grootendorst. Naast de advertentie voor tactical procurement officer staan er nog vijf andere vacatures open bij Artsen Zonder Grenzen. Het salaris is er, net als het kantoor, sober. Je moet er wat voor willen laten om hier te werken. Dat wil Daphne Jansen-Bossenbroek. Als ze over een paar maanden een kind op de wereld heeft gezet, komt ze weer terug. Om nieuwe ziekenhuizen in te kopen.

In deze rubriek kijkt nrc.next wat iemand met een ingewikkelde functienaam doet