Duitse export profiteert van de BRICS

Een tegenvallende groei in de eurozone heeft geen effect op de Duitse export. Het land verlegde op tijd de koers naar de BRICS-landen.

De Duitse exportmotor begint te haperen en de gevolgen voor de Duitse economie zijn groot. „De Duitse economie wankelt”, zei de invloedrijke Duitse econoom Hans-Werner Sinn, president van het Duitse onderzoeksinstituut Ifo eerder deze week bij de presentatie van nieuwe prognoses voor de Duitse economie.

De verwachtingen voor de Duitse export zijn voor het eerst in drie jaar licht negatief. Duitse ondernemers zijn pessimistisch. De crisis in de eurozone leidt tot onzekerheid en een inzakkende vraag. Dat begint effect te krijgen op de Duitse uitvoer, aldus het Ifo.

De Duitse Kamer van Koophandel verwacht dit jaar nog een exportgroei van 4 procent. Dat is een halvering van de groei van ruim 8 procent die in 2011 werd gerealiseerd. Die volgde op een toename met bijna 14 procent in 2010 en een krimp van dezelfde omvang in 2009, als gevolg van de financiële crisis na het failliet van Lehman Brothers in 2008.

De terugval die dit jaar wordt verwacht, is vooral toe te schrijven aan de economische problemen in Europa. Door de omvangrijke bezuinigingen in landen als Spanje en Italië neemt de vraag naar Duitse producten daar sterk af. In de handel met landen buiten de muntunie profiteert Duitsland daarentegen van de daling van de waarde van de euro.

De Duitse export heeft met name baat gehad van de aantrekkende groei in de zogenoemde BRICS-landen (Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika). In deze landen woont 43 procent van de wereldbevolking en hun aandeel in de wereldproductie is gestegen van bijna 8 procent in 1995 tot 20 procent in 2011. Vooral het aandeel van China in de wereldproductie is sinds dat jaar sterk gestegen.

De Duitse export heeft sterk kunnen profiteren van deze groei, constateerde het Duitse onderzoeksinstituut DIW vorige week in een onderzoeksrapport. Vooral de export naar China en Rusland is sterk gestegent. In 1999 stond China nog op de zestiende plaats van belangrijkste Duitse handelspartners in 2011 was dat de vijfde plaats.

De BRICS-landen zijn een belangrijke handelspartner voor Duitsland geworden en hebben de VS bijvoorbeeld al ingehaald. In 1999 exporteerde Duitsland voor 20 miljard euro naar de BRICS-landen en 50 miljard euro naar de VS. In 2011 werd er voor 74 miljard euro verscheept naar de VS, tegen 130 miljard naar de BRICS-landen. De belangrijkste exportproducten zijn auto’s, met een aandeel van 17,4 procent. Op de tweede plaats staat de export van machines, met 15,2 procent.

Het belang van de BRICS is ook al groter dan de Duitse export naar de Europese crisislanden (Portugal, Ierland, Italië, Griekenland en Spanje). De exportwaarde naar deze zogenoemde PIIGS-landen was 114 miljard euro, tegen 307 miljard naar de andere landen van de eurozone.

Volgens de Duitse hoogleraar Mechthild Schrooten, verbonden aan het onderzoeksinstituut DIW, hebben de Duitse exporteurs „buitengewoon flexibel” ingespeeld op de nieuwe economische machtsverhouding in de wereld. Ze constateert echter ook dat de dynamiek in de BRICS-landen afneemt. In 2011 zwakte de groei in deze landen, met uitzondering van Rusland, al af.

Maar ook een lagere economische groei in deze landen kan, volgens Schrooten, voldoende zijn om de Duitse export op peil te houden. De BRICS zullen met name gaan investeren in infrastructuur, huizenbouw en gezondheid – sectoren waar Duitsland sterk is. Een stabiele economische ontwikkeling in de BRICS zou een compensatie kunnen zijn voor de inzakkende economische ontwikkeling in de eurozone.