‘Alleen zijn in de natuur is erg zwaar’

Deze zomer zijn weer honderden kunstenaars en vormgevers afgestudeerd. Deel 6 in een korte serie hoogtepunten: Jasper Timmermans, HKU Utrecht.

Jasper Timmermans: ‘Vision Quest’ (video-installatie)

Aan sommige video’s loop je te gemakkelijk voorbij. Wie blijft nou kijken naar een jongen in een bos die zich midden in de natuur een beetje zit te vervelen. Zelfs als er zes video’s zijn van steeds weer andere jonge mensen die in een bos rondhangen. Gelukkig geeft Jasper Timmermans ongevraagd uitleg over zijn project Vision Quest. Hij heeft mensen van zonsopkomst tot zonsondergang gefilmd terwijl ze alleen in een bos waren. En ze waren die uren echt helemaal alleen: Timmermans vertrok nadat hij de camera had aangezet.

Jasper Timmermans (24) vertelt dat Vision Quest geïnspireerd is op een ritueel van Noord-Amerikaanse indianen die van zonsopgang tot zonsondergang in hun eentje in de natuur doorbrengen op een zelfgekozen plek en daar nadenken over hun keus. „Ze zijn helemaal alleen, ze eten niet en mogen alleen water drinken. De indianen deden er soms wel vier dagen over, maar dat is voor ons onwijs lang. Het is ongelooflijk zwaar om alleen in de natuur te zijn.”

De deelnemers aan zijn filmproject kozen zelf de dag en het bos voor zijn of haar vision quest. Het zijn twintigers uit Timmermans kennissenkring en de meesten vroegen zich af wat ze na hun examen moesten doen. „Ze staan op een punt in hun leven waarop ze keuzes moeten maken over hun toekomst.” De langste sessie duurde meer dan zestien uur. En dan kijk je ineens met andere ogen naar een jongen die op de grond ligt, om zich heen lijkt, opstaat, en weer gaat zitten.

Je kijkt ook steeds beter naar alles behalve die jongen in het beeld. Alles wat er op die plaats en op dat moment ook geweest zou zijn, maar ongezien, als hij niet die plek had uitgekozen voor zijn ritueel. Dus zie je hoe de blaadjes wiegen in de wind, hoop je dat een konijntje langs huppelt en ben je blij met een vogel die een teken van leven geeft. En je verbaast je over hoe ver een modern mens in zijn waterdichte kleding van de natuur afstaat.

Timmermans heeft alle zes quests van begin tot zonsondergang gefilmd. „Ik heb iedereen in zijn eentje gelaten. Ze hadden wel een telefoon die uitstond, zodat ze me toch konden waarschuwen als ze er echt doorheen zouden zitten. Ik bleef in de buurt op maximaal een kwartier lopen. Het is één keer gebeurd dat ik iemand moest ophalen.” Timmermans had de camera zo verbouwd dat hij stroom had om vijftien uur te draaien en opslagruimte voor al die uren beeld. „Want het moest met één camera in één take. Je mag niet knippen want dan denken mensen: hé, nu zijn we op dag 2.”

Drie mensen zijn eerder gestopt dan zonsondergang. „Ik zeg niet hoe laat en wie. Dat is ook niet belangrijk, want voor hen zat het erop. Ze waren klaar met het ritueel. Of ze werden er helemaal gek van en dan had het geen zin meer. Maar ook de stoppers vonden het heel gaaf. Ze hebben er allemaal wat aan gehad, en dat vind ik het leukst.” De films draaien door tot zonsondergang, ook als de persoon vertrokken is.

Het bijzonderste moment overkwam iemand die later graag een hond wilde nemen, het liefst een husky. Timmermans: „Die vindt hij super mooi. Hij lag een beetje te doezelen en werd wakker omdat hij iets hoorde. Toen kwam er een husky op hem af en die is een tijd bij hem gebleven. Uit het niets en zonder baas, heel vet. Zo bizar.”

Zijn eigen quest heeft Timmermans wel gefilmd maar niet gebruikt. „Ik had geen grote vraag over wat ik hierna ga doen, want dat weet ik wel: meer drumles geven op de muziekschool – leuk en het verdient beter dan een cheap-ass bijbaantje – meer commerciële fotoportretten maken en veel meer van dit soort kunstprojecten doen.”

Inl: www.jaspertimmermans.nl