'Veroordeling van Lance Armstrong is blufpoker'

Het Amerikaanse anti-dopingagentschap nam wielrenner Lance Armstrong zijn zeven Tourzeges af, iets dat juridisch helemaal niet kan. Vijf vragen over de zaak.

Lance Armstrong had nog niet aangekondigd dat hij zijn juridische strijd tegen de ernstige dopingbeschuldigingen staakte, of namens het Amerikaans antidopingagentschap USADA sprak directeur Travis Tygart direct een vonnis uit: levenslange schorsing en al zijn zeven zeges in de Ronde van Frankrijk geschrapt.

Maar juristen betwisten de bevoegdheid van USADA om Armstrong te veroordelen. „Ik begrijp er niets van”, zegt Janwillem Soek, onlangs gepensioneerd als specialist internationaal sportrecht van het Haagse Asser Instituut. „Is er al iets bewezen? Dat zou ik dan eerst wel eens willen zien. Wat USADA nu doet, lijkt op de inquisitie. Pure blufpoker, zo hard mogelijk iets roepen. Juridisch gezien is er nog altijd geen uitspraak in deze zaak.”

1Is USADA eigenlijk bevoegd om Armstrong zijn Tourzeges te ontnemen?

„Sancties na een dopinggeval in de Tour kunnen alleen door de Tourorganisatie [ASO] en door de internationale wielerunie [UCI] worden genomen”, stelt Denis Oswald in de Belgische krant De Standaard. De Zwitser is sinds 1991 lid van het Internationaal Olympisch Comité en is rechter bij het internationaal sporttribunaal CAS. „Ik begrijp niet waar USADA het recht vandaan haalt om zich hierover uit te spreken”, valt Soek de Zwitserse jurist bij. „Ze gaan absoluut niet over de Tour, dat is in eerste instantie aan ASO en dan aan de UCI. USADA is als nationaal antidopingagentschap bovendien alleen bevoegd in de VS, in internationale dopingzaken is WADA [het wereldantidopingagentschap] de aangewezen instantie.”

2Wat vindt WADA?

„Een uitspraak van WADA in de zaak-Armstrong zou veel zwaarder wegen dan die van USADA”, zegt Soek. „Hun bevoegdheden zijn gebaseerd op internationale verdragen, die door de meeste landen worden onderschreven.” Maar WADA-voorzitter John Fahey houdt zich tot nu toe vooral op de vlakte. Dat Armstrong de juridische strijd opgeeft, ziet hij als schuldbekentenis. Het vervolg van de zaak laat Fahey echter in eerste instantie aan USADA. „Hoe kun je nu schuld afleiden uit het feit dat iemand ophoudt met een juridische strijd”, vraagt Soek zich af. „Dat houdt voor geen enkele rechter stand.”

3Kan Armstrong, tot voor kort succesvol als triatleet, levenslang worden geschorst?

„Ook dit is een slag in de lucht van USADA”, zegt Soek stellig. „Alleen in het geval van recidive kan sprake zijn van levenslange schorsing. Maar dit zou de eerste keer zijn dat Armstrong wegens doping wordt geschorst. Dan is de strafmaat twee of in uitzonderlijke gevallen hooguit vier jaar.”

4Hoe zit het met de verjaringstermijn van acht jaar, die geldt hij dopinggevallen?

Directeur Tygart stelde gisteren in een interview met de krant USA Today dat Armstrong gebruik had kunnen maken van deze verjaringstermijn door mee te werken aan het onderzoek van USADA. In dat geval zou hij vijf van zijn zeven Tourzeges (tot en met 2003) hebben behouden. Soek: „Dit is voor mij typisch taal van iemand die bezeten is, iets dat je vaker ziet bij dopingbestrijders. Tygart stelt zich op als onderzoeker, aanklager en rechter tegelijk. Maar hij moet met bewijzen komen.”

5Zal Armstrong zijn Tourzeges kwijtraken?

UCI en ASO wachten op de bewijsvoering van USADA voordat ze inhoudelijk op de zaak-Armstrong ingaan. „Er is juridisch nooit iets tegen hem bewezen”, zegt Soek. „De Amerikaanse justitie besloot na twee jaar onderzoek af te zien van strafvervolging. Nu treden andere renners op als getuige. Maar iedereen kan iets roepen, eventueel in ruil voor strafvermindering.” Een ander deel van de USADA-aanklacht steunt op ‘verdachte’ bloedwaarden uit 2009 en 2010, die eerder door de UCI zijn goedgekeurd. „Het lijkt me sterk dat de UCI nu ineens met dergelijk bewijs akkoord gaat.” De wielerunie kan in beroep gaan bij het internationale sporttribunaal, het CAS. „Maar de vraag is of ze dat na alle negatieve publiciteit van de laatste jaren nog willen. Armstrong zelf had de beste uitspraak: ‘Enough is enough.’ Iedereen is deze zaak zat.”

Maarten Scholten