Op wie te stemmen? Een meerderheid van de kiezers weet het nog niet

Wat te kiezen op 12 september? De meerderheid heeft geen idee. Foto NRC / Rien Zilvold

PvdA? VVD? Of toch CDA? Het is nog twee weken te gaan tot de Tweede Kamerverkiezingen. Toch weet een meerderheid van de kiezers nog altijd niet welk vakje ze straks rood gaan maken in het stemhokje.

Dat blijkt uit analyses van Kieskompas aan de Vrije Universiteit Amsterdam en onderzoeksbureau Ipsos Synovate.

De bevindingen

  • Ongeveer een kwart van de kiezers – tussen de 25 en 28 procent – zegt trouw te blijven aan de partij waarop ze in 2010 hebben gestemd.
  • Zo’n 10 procent van de kiezers weet al zeker dat ze gaat switchen.
  • Ongeveer de helft van de kiezers twijfelt nog tussen twee of meer partijen.
  • Ongeveer 8 procent van de kiezers heeft nu al besloten thuis te blijven, vooral teleurgestelde CDA’ers en PVV’ers .

‘Twijfel zit op links’

Volgens de onderzoekers zit de twijfel vooral op links, bij “potentiële PvdA- en SP-kiezers”.

“Veel mensen geven een hoge stemkans aan zowel de socialisten als de sociaaldemocraten. Maar ook de rechtse partijen zijn lang nog niet zeker van een goed resultaat, want veel potentiële PVV- en VVD-stemmers twijfelen ook nog. De strijd is dus nog volkomen open en alle partijen kunnen nog een aanzienlijk deel van hun achterban verliezen of winnen.”

Onwetendheid maakt stemwijzers populair

De twijfel bij de kiezer maakt de vele stemwijzers populair. Zo is het Kieskompas tot dusver al 340.000 geraadpleegd, vertelt politicoloog en initiatiefnemer André Krouwel. Hij verwacht over het bezoekersaantal van 2010 (1,5 miljoen) heen te gaan. Ook de StemWijzer heeft in nog geen twee weken tijd al meer dan 1 miljoen bezoekers gehad.

Illustratie Hajo / nrc.nextIllustratie Hajo / nrc.next

En de invloed van al die stemwijzers?

In het NKO 2010 is aan een willekeurige steekproef van het electoraat gevraagd naar de invloed van kieswijzers op het eigen stemgedrag. Van de ondervraagden zei 8 procent dat het gebruik van invloed was geweest op de beslissing om te gaan stemmen en 18 procent liet weten dat het advies invloed had op de uiteindelijke partijkeuze, schreef Martin Rosema, universitair docent Politicologie aan de Universiteit Twente, onlangs in NRC.

Onder zwevende kiezers gaf ongeveer de helft aan dat het advies invloed had op de uiteindelijke partijkeuze. Vooral als het advies enigszins aansloot bij bestaande politieke ideeën.

Voor de heren en dames politici draait het dus wederom - en daarmee zeggen we niets nieuws - om het winnen van de zwevende kiezer.