Jong, slim, wild en soms onbezonnen

Edith Mastenbroek vestigde via jongerenbeweging Niet Nix haar naam in de politiek. Haar carrière stopte abrupt.

Foto HH/Maurice Boyer

Ze was slim, geestig, ambitieus en onconventioneel. Aan het begin van het vorige decennium leek Edith Mastenbroek, afgelopen donderdag op 37-jarige leeftijd overleden aan een hartstilstand, af te stevenen op een prachtige politieke carrière. Het liep anders.

Mastenbroek vestigde haar naam in de jaren negentig als coördinator van Niet Nix. Die jongerenbeweging probeerde de enigszins ingedutte PvdA op te schudden met links-liberale ideeën – met de nadrukkelijke zegen van toenmalig partijvoorzitter Felix Rottenberg. Ze organiseerden manifestaties en publiceerden wekelijks het spraakmakende ‘faxmagazine’ Vlugschrift.

„Edith kwam gewoon op een dag aangewaaid op het partijbureau”, zegt Erik van Bruggen, samen met Lennart Booij oprichter van Niet Nix. „We dachten allemaal meteen: wow, daar staat iemand. Ze was jong, wild, slim, en soms onbezonnen.”

Mastenbroek viel uit de toon tussen de hoogopgeleide, enigszins elitaire jongeren van Niet Nix. Ze was geboren in Den Haag als dochter van een politierechercheur en had zich via de mavo opgewerkt tot de universiteit. Ze stond bekend om haar felheid en grote mond – Het Parool zou haar later eens omschrijven als „de vrouwelijke variant van Rob Oudkerk”.

In 1999 hief Niet Nix zichzelf op, na een vergeefse poging van Booij en Van Bruggen om PvdA-voorzitters te worden. De beweging, zei Mastenbroek, dreigde te verworden tot een clubje „excuus-vernieuwers”. Na een dienstverband bij internetprovider XS4ALL werd Mastenbroek in 2004 voor de PvdA gekozen in het Europees Parlement. Ze maakte indruk in Brussel en Straatsburg: haar collega’s kozen haar na een jaar tot ‘jonge Europarlementariër van het jaar’. Ze voerde het woord over ict-zaken en reisde naar de Gazastrook als verkiezingswaarnemer.

„Als het parlement in Straatsburg vergaderde, gingen we op woensdagavond met een clubje Europarlementariërs eten bij de Italiaan”, zegt VVD-Kamerlid Jeanine Hennis-Plasschaert, destijds ook Europarlementariër. „Die etentjes waren een soort onewomanshow van Edith. Ze deed geweldige imitaties en had een originele visie op wereldproblemen.”

In 2008 ging het mis. Na een kortstondig huwelijk met journalist Arthur van Amerongen kreeg Mastenbroek een hevige burn-out en moest ze haar werk neerleggen. De afgelopen jaren woonde ze als alleenstaande moeder met haar zoontje Tarik in Amsterdam-West. „Ze kwakkelde met haar gezondheid”, zegt Erik van Bruggen. „Maar juist het laatste jaar kwam ze weer vaker onder de mensen. We praatten af en toe over wat ze in de toekomst kon gaan doen.”