Hoezo zeges kwijt? Dat is niet aan hen

Is Lance Armstrong zijn zeven Tourzeges kwijt? Juridisch gezien is zijn veroordeling door het USADA niets waard, zegt sportjurist Janwillem Soek.

Rotterdam. Lance Armstrong had nog niet aangekondigd dat hij zijn juridische strijd tegen de ernstige dopingbeschuldigingen staakte, of namens het Amerikaans antidopingagentschap USADA sprak directeur Travis Tygart direct een vonnis uit: levenslange schorsing en al zijn zeven zeges in de Ronde van Frankrijk geschrapt.

Maar goed ingevoerde juristen betwisten de bevoegdheid van USADA om Armstrong te veroordelen. „Ik begrijp er niets van”, zegt Janwillem Snoek, onlangs gepensioneerd als specialist internationaal sportrecht van het Haagse Asserinstituut. „Is er al iets bewezen? Dat zou ik dan eerst weleens willen zien. Wat USADA nu doet, lijkt op de inquisitie. Pure blufpoker, zo hard mogelijk iets roepen. Juridisch gezien is er nog altijd geen uitspraak in deze zaak.”

Is USADA bevoegd om Armstrong zijn Tourzeges te ontnemen?

„Sancties na een dopinggeval in de Tour kunnen alleen door de Tourdirectie [ASO] en door de internationale wielerunie [UCI] worden genomen”, stelt Denis Oswald in de Belgische krant De Standaard. De Zwitser is sinds 1991 lid van het Internationaal Olympisch Comité en is rechter bij het internationaal sporttribunaal CAS. „Ik begrijp niet waar USADA het recht vandaan haalt om zich hierover uit te spreken”, valt Soek de Zwitserse jurist bij. „Ze gaan absoluut niet over de Tour, dat is in eerste instantie aan ASO en dan aan de UCI. USADA is als nationale antidopingagentschap bovendien alleen bevoegd in de VS, in internationale dopingzaken is WADA [wereldantidopingagenstschap] de aangewezen instantie.”

Wat vindt WADA?

„Een uitspraak van WADA in de zaak-Armstrong zou veel zwaarder wegen dan die van USADA”, zegt Soek. „Hun bevoegdheden zijn gebaseerd op internationale verdragen, die door de meeste landen worden onderschreven.” Maar WADA-voorzitter John Fahey houdt zich tot nu toe vooral op de vlakte. Dat Armstrong de juridische strijd opgeeft, ziet hij als schuldbekentenis. Het vervolg van de zaak laat Fahey echter in eerste instantie aan USADA. „Hoe kun je nu schuld afleiden uit het feit dat iemand ophoudt met een juridische strijd”, vraagt Soek zich af. „Dat houdt voor geen enkele rechter stand.”

Kan Armstrong, tot voor kort succesvol als triatleet, levenslang worden geschorst?

„Ook dit is een slag in de lucht van USADA”, zegt Soek stellig. „Alleen in het geval van recidive kan sprake zijn van levenslange schorsing. Maar dit zou de eerste keer zijn dat Armstrong wegens doping wordt geschorst. Dan is de strafmaat twee of in uitzonderlijke gevallen hooguit vier jaar.”

Hoe zit het met de verjaringstermijn van acht jaar die geldt bij dopinggevallen?

Directeur Tygart stelde gisteren in een interview met de krant USA Today dat Armstrong gebruik had kunnen maken van deze verjaringstermijn door met USADA mee te werken aan het onderzoek. In dat geval zou hij vijf van zijn zeven Tourzeges (tot en met 2003) hebben behouden. Soek: „Dit is voor mij typisch taal van iemand die bezeten is, iets wat je vaker ziet bij dopingbestrijders. Tygart stelt zich op als onderzoeker, aanklager en rechter tegelijk. Maar hij moet met bewijzen komen. Daarna is het aan UCI en ASO om zich uit te spreken.”

Zal Armstrong zijn Tourzeges kwijtraken?

UCI en ASO wachten op de bewijsvoering van USADA voordat ze inhoudelijk op de zaak-Armstrong ingaan. „Er is juridisch nooit iets tegen hem bewezen”, zegt Soek. „De gewone rechter is na twee jaar met zijn onderzoek gestopt. Nu treden andere renners op als getuige. Maar iedereen kan iets roepen, eventueel in ruil voor strafvermindering.” Een ander deel van de USADA-aanklacht steunt op ‘verdachte’ bloedwaarden uit 2009 en 2010, die eerder door de UCI zijn goedgekeurd. „Het lijkt me sterk dat de UCI nu ineens met dergelijk bewijs akkoord gaat.” De internationale wielerunie kan in beroep gaan bij het CAS. „Maar de vraag is of ze dat na alle negatieve publiciteit van de laatste jaren nog willen. Armstrong zelf had nog de beste uitspraak: ‘Enough is enough.’ Iedereen is deze zaak zat.”