Philips-topman zette luiken open

Necrologie

Wisse Dekker brak Philips open, maar wist het concern niet echt concurrerend te maken. Hij was pleitbezorger van samenwerking in Europa.

Wisse Dekker Foto ANP

„Een scherp denker en snelle analyticus die met grote visie en vaardigheid leiding heeft gegeven aan ons bedrijf als president.” In een lovende verklaring eert Philips zijn voormalige president Wisse Dekker, die zaterdag op 88-jarige leeftijd overleed.

Een „inspirerend leider”, schrijft topman Frans van Houten, die zijn loopbaan bij Philips begon in 1986, het jaar dat Wisse Dekker vertrok als voorzitter van de raad van bestuur. Dekker had er toen al 38 jaar bij het elektronicaconcern op zitten. Daarna schoof hij, zoals indertijd gebruikelijk met opstappende Philipspresidenten, door naar de positie van president-commissaris.

In 1994, het jaar dat Wisse Dekker definitief afzwaaide bij Philips, 1994, was er kritiek op hem, ook vanuit het concern zelf. Graag was hij als president-commissaris doorgegaan tot 1996, maar de interne kritiek was zo hoog opgelopen dat hij daar naar eigen zeggen vrijwillig van af zag.

Onmiskenbaar was het Dekkers grootste verdienste dat hij het gesloten bolwerk in Eindhoven afstofte en de luiken openzette. De commercieel ingestelde Dekker – veel meer dan de techneuten die vóór hem de bedrijfsleiding hadden gedomineerd – vond het belangrijk dat Philips veel en positief in het nieuws was. Hij gaf zelf honderden interviews en liep als belangenbehartiger van de technologiesector de deur plat in Brussel en Den Haag.

Maar eind jaren tachtig, onder Dekkers opvolger Cor van der Klugt, bleek dat Philips de zaken veel te rooskleurig had voorgesteld. Het bedrijf had, in slaap gesust door een misplaatst superioriteitsgevoel, de concurrentieslag met Japan gemist. En het had veel geld en energie verspild aan mislukte joint ventures.

In het voorjaar 1990 zag president-commissaris Dekker zich gedwongen zijn voormalige oogappel Van der Klugt de laan uit te sturen. Van der Klugt had de financiële situatie van het concern faliekant verkeerd voorgesteld: in plaats van groeiende winst zou dat jaar een miljardenverlies worden geboekt.

Veel critici vonden dat ook Dekker had moeten opstappen; hij was als president-commissaris niet alleen hoofdverantwoordelijke, veel van de financiële problemen waren een erfenis uit de tijd dat Dekker topman van Philips was. Dekker bleef stoïcijns onder de kritiek en stapte niet op.

Het eindoordeel dat Philips-kenner Marcel Metze over Wisse Dekker velt in zijn in 1991 gepubliceerd bedrijfsportret Kortsluiting is niet mals. „Hij was er niet in geslaagd om te doen wat elke ondernemer moet doen: het bedrijf werkelijk concurrerend maken.”

Niettemin wist Wisse Dekker zowel binnen als buiten Philips veel gezag en invloed te vergaren. Hij was een veelgevraagde commissaris en (overheids)adviseur, onder meer op de terreinen technologie en gezondheidszorg. Hij was een praktische voorvechter van Europese samenwerking. Zo had Dekker aan de basis gestaan van de Europese Ronde Tafel van Industriëlen.

Begin jaren negentig pleitte Dekker voor een zakenkabinet, dat Nederland sterker moest maken. Uit een enquête van reclamevakblad Nieuwstribune onder Nederlandse zakenlieden bleek een paar jaar daarvoor dat Dekker in een dergelijke regering de ideale premier zou zijn.